Татарча

Нота билгеләре

Затакт

Тыңлар һәм карар өчен биш очрак: шул ук көй бер тапкыр такт башыннан, бер тапкыр затакт белән. Авазлар кала, такт сызыклары күчә.

Күп җырлар беренче өлештән түгел, ә аннан бер-ике нота алдан башлана. Бу тулы булмаган беренче тактны затакт дип атыйлар. Бу нота рәсемендәге хата түгел, ә басым турындагы хәбәр: беренче нота басымсыз, киләсесе беренче өлешкә туры килә.

Бу биттә һәр очрак янәшә ике тапкыр тора, һәм ике рәсем дә шул ук авазлар рәтен йөртә — шул ук биеклекләр, шул ук керү вакытлары, шул ук озынлыклар. Бу аваздан үлчәнгән. Күчә торган нәрсә — уеп басылган рәсемдәге такт сызыклары, шуның белән беренче өлешкә башка нота туры килә.

Ике нәрсә моннан аерылмый: затакт беренче такт дип саналмый — беренчесе тулы беренче такт —, һәм ахыргы такт нәкъ затакт күләмендә кыскара. Дүрттән дүрт үлчәмендәге, бер чирек белән башланган әсәр өч чирек белән тәмамлана.

Беренче өлеш алдындагы бер чирек

Сулда көй беренче өлештән башлана, уңда бер чирек алдан. Авазлар шул ук, ләкин уңда беренче такт сызыгы инде беренче нота артында тора. Шуның белән югары до сул урынына беренче өлешкә туры килә, һәм көй башлаганчы сулыш алган кебек ишетелә. Уңдагы соңгы такт нәкъ шул бер чиреккә кыскарак.

Затактсыз: беренче нота өлештә тора
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Затакт белән: беренче сызык алдында бер чирек
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Затактта берничә нота

Затакт һичшиксез ялгыз нота булырга тиеш түгел. Монда беренче такт сызыгы алдында ике сигезенче тора — бергә бер чирек озынлыгында. Алар кыр белән тоташкан килеш кала, чөнки бер өлеш эчендә яталар. Сулдагы рәсемдә нәкъ шул ике сигезенче тактны ача, һәм анда басымны беренчесе күтәрә; уңда өченче нота күтәрә.

Затактсыз: ике сигезенче такт эчендә ята
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Затакт белән: беренче сызык алдында ике сигезенче
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Ярты такт затакт буларак

Затакт ярты тактка һәм алданрак та җитә ала — тик тулы такт була алмый, ул чакта ул затакт булмас иде. Монда алда ике чирек тора. Уңдагы ахыргы такт шуңа күрә ике чирек кенә саклый, һәм икесе бергә тагын тулы такт бирә.

Затактсыз: әүвәл тулы такт
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Затакт белән: алда ярты такт
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Өчтән дүрт үлчәмендә затакт

Өчтән дүрт үлчәмендә кагыйдәдә бернәрсә дә үзгәрми, эчендәге саннар гына башка. Бер чирек затакт шуны аңлата: беренче тулы такт бер нотадан соң башлана, ахыргы такт ике чирек саклый. Нәкъ өч өлешле тактта аерма яхшы ишетелә, чөнки анда беренче өлеш дүрт өлешледәгегә караганда авыррак.

Затактсыз: өч чирек, аннары сызык
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Затакт белән: алда бер чирек, ахыры шулкадәр кыска
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Алтыдан сигез үлчәмендә затакт

Алтыдан сигез үлчәмендә сигезенчеләр өчәр-өчәр кыр белән тоташтырыла, һәм нәкъ шул төркемнәр бергә күчә. Сулда дүрт чиста өчлек тора. Уңда затакт нотасы байрагы белән ялгыз тора, аннары күчерелгән өчлекләр килә, ахырда исә икелек кала. Кырларга карап такт кайдан башланганын такт сызыгын эзләмичә дә күрергә була.

Затактсыз: дүрт өчлек
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Затакт белән: бер сигезенче ялгыз, ахырда икелек
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Затакт белән ахыргы такт — пар

Затакт һәрвакыт тулы тактка караганда кыскарак — юкса ул затакт булмас иде. Күпме кыскарак икәне бер җирдә дә язылмаган: бер чирек, ике сигезенче, ярты такт, барысы да очрый. Моны беренче такт сызыгы төшкән урыннан укыйлар.

Ахырда калганы кире кайта. Дүрттән дүрт үлчәмендәге әсәр бер чирек белән башланса, соңгы тактта өч кенә була — кушканда тагын дүрт. Әсәрне кабатлаучы кеше ахыргы такт аша затакт эченә санап бара, һәм хисап дөрес чыга. Кыскарту нәкъ шуның өчен; бу уеп басучының игътибарсызлыгы түгел.

Бер нәрсәне затакт әйтми: ни дәрәҗәдә тиз яки ни дәрәҗәдә көчле уйнарга кирәклеген. Ул бары тик беренче өлеш төшә торган урынны күчерә.

Янында нәрсә тора

Такт гомумән нәрсә ул һәм кайсы өлешләр басымлы: Үлчәмнәр. Нота язмасын башыннан ничек укырга: Нота укырга өйрән.

Нота билгеләре · Үлчәмнәр · Музыка терминнары

Моны Anotona сезнең өчен эшли

Нотаны фотога төшерегез яки көйне уйнагыз — Anotona тональлекне таный, нотаны яза һәм аны теләсә кайсы башка тональлеккә күчерә. Бушлай.

Anotona'ны карагыз

Бу биттәге һәр аваз исәпләнгән, беркайдан да күчерелмәгән.