Октава билгеләре
Тыңлар өчен биш очрак: шул ук авазлар бер тапкыр өстәмә сызыклар белән, бер тапкыр билге белән. Аваз кала, сурәт күчә.
Нота станыннан ерак өстә торган аваз өстәмә сызыклар сорый, ә өченчесеннән соң уйнаганда аларны инде беркем санамый. Моның өчен билге бар: ноталар өстендәге 8va «басылганнан бер октава югарырак» дигәнне, астындагы 8vb «бер октава түбәнрәк» дигәнне, 15ma исә бердән ике октаваны аңлата.
Бу биттә һәр очрак ике тапкыр янәшә тора: сулда билгесез, уңда билге белән. Икесен дә тыңлаган кеше шул ук авазны ишетә — бөтен эш тә шунда. Үзгәрә торганы бары тик сурәттә: билге каплаган һәр нота башы төгәл җиде баскычка, ягъни бер октавага күчә. Монда икесе дә үлчәнгән: биеклек аваздан, нота башларының урыны басылган сурәттән.
Димәк, бу билге кулга бирелгән боерык түгел, ә күзгә бирелгән ярдәм. Музыкада ул бернәрсәне дә үзгәртми, бары тик музыканың кәгазьдә никадәр уңайлы ятуын гына.
Бер октава югары: 8va
Нота станыннан югарыда дүрт аваз: билгесез алар укыганда саналырга тиешле өстәмә сызыкларда асылынып тора. 8va белән шул ук урын стан эченә төшә һәм бер караштан аңлашыла. Ике сурәттә дә шул ук клавишалар басыла — бернинди аерма ишетелми, чөнки ул юк.
Бер октава түбән: 8vb
Шул ук аска таба, монда бас ачкычында. Ноталар астындагы 8vb сурәтне бер октава югары этә, ә астагы өстәмә сызыклар юкка чыга. Тик уңдагы сурәтне күргән кеше дә тәбәнәк авазларны уйный: билге бит алар янында тора.
Ике октава: 15ma
Иң өстә бер октава инде җитми. Ул чакта 15ma дип языла — «16ma» түгел, чөнки баскычлар астан өскә санала, ә өсте-өстенә куелган ике октава уртада бер авазны уртаклаша. Бу билге дә бары тик уку өчен ярдәм: басыла торган клавиша сулдагы белән бер үк.
Билге беткән урын
Билге өзек сызыгы кая кадәр җитсә, шуңа кадәр көчле. Монда ул икенче аваздан соң бетә — һәм чыннан да бары тик беренче ике баш күчә, соңгы икесе ике сурәттә дә шул ук урында тора. Басма билгенең ахырын тәртипле куйганмы-юкмы — нәкъ шуның белән тикшерелә.
Кечкенә сигезле ачкыч
Соңгы очрак киресенчә эшли. Скрипка ачкычы астындагы кечкенә сигез бер өлешкә түгел, ә бөтен әсәргә кагыла, һәм ул диярлек һәр гитара нотасында тора: анда язылганы бер октава түбәнрәк яңгырый. Монда ике сурәт бер үк яңгырый — тик уңдагы музыка кәгазьдә бер октава югарырак тора, чөнки ачкыч аны яңадан аска төшерә.
Билге кая кадәр көчле
Билге 8va артыннан өзек сызык сузыла, ә аның очында аска караган кечкенә кармак тора. Билге шуңа кадәр көчле һәм бер аваз да ары түгел — кармак торган урыннан яңадан нәкъ басылганча укыла. Кайбер басмалар анда loco дип тә яза, итальянча «үз урынында» дигәне.
Ул кармак булмаса, урын ике мәгънәле була, ә нота басуда ике мәгънәле дигәне хата дигән белән бер. Шуңа күрә дүртенче очракның монда махсус кыска өлеше бар: билге такт уртасында бетә, ә соңгы ике аваз нәкъ шул билгесез тора торган урында тора.
Янәшәсендә нәрсә тора
Кайсы ачкыч кайсы сызыкны билгели һәм ни өчен алар берничә: Нота ачкычлары. Октава чынында нәрсә ул һәм башка ераклыклар арасында кайда тора: Интерваллар.
Нота билгеләре · Интерваллар · Музыка терминнары
Моны Anotona сезнең өчен эшли
Нотаны фотога төшерегез яки көйне уйнагыз — Anotona тональлекне таный, нотаны яза һәм аны теләсә кайсы башка тональлеккә күчерә. Бушлай.
Anotona'ны карагызБу биттәге һәр аваз исәпләнгән, беркайдан да күчерелмәгән.