Татарча

Нота билгеләре

Дөрес булмаган нота төркемнәре

Вакытны бүләрнең алты юлы, һәрберсе ике тапкыр тыңлар өчен: башта гадәти бүленеш, аннары шул ук кисәк башкача бүленгән.

Дөрес булмаган нота төркеме — ул тавыш биеклеге дә, тамга да түгел, ә вакытның бүленеше: башка ноталар торасы урында шулкадәр нота. Такт озынаймый да, кыскармый да — бары тик башкача киселә.

Моны аңлату кыен, ә ишетү җиңел. Шуңа күрә бу биттә һәр очрак ике тапкыр тора: беренчесе гадәти бүленештә, икенчесе шул ук кисәк төркемгә бүленгән хәлдә. Ике рәт тә төп-төгәл шулкадәр дәвам итә һәм икесе дә бер үк тавышка таяна — шулай итеп аерылып торганы бары вакыт кына кала.

Сигезенче триоль

3 сигезенче 2 сигезенче вакытында — күпкә алда торган иң еш очрый торган дөрес булмаган төркем. Ул бер сугышны икегә түгел, өчкә бүлә һәм диярлек һәр свинг һәм блюз әсәрендә ишетелә. Басмада гадәттә җәясез үтә: кыл аны инде җыйган, сан җитә.

Гадәти бүленеш
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Шул ук кисәк, башкача бүленгән
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Чиреклек триоль

3 чиреклек 2 чиреклек вакытында. Сигезенче триолендәге бүленешнең нәкъ үзе, бер кат югарырак — бүленә торганы бер сугыш түгел, ә бер юлы ике сугыш. Аңа төгәл тию сизелерлек кыенрак, чөнки урталыктагы нота ике сугыш арасына төшә һәм тотынырлык урыны юк.

Гадәти бүленеш
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Шул ук кисәк, башкача бүленгән
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Уналтынчы триоль

3 уналтынчы 2 уналтынчы вакытында, ягъни бер генә сигезенче эчендәге триоль. Сирәк кенә ялгыз тора: йөгерешләрдә һәм тиз фигураларда берничәсе рәттән килә, шул чакта бөтен такт темп үзгәрмәсә дә тигез рәвештә тизрәк яңгырый.

Гадәти бүленеш
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Шул ук кисәк, башкача бүленгән
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Дуоль

2 нота 3 нота вакытында — триольнең киресе. Ул бары 6/8 кебек катлаулы үлчәмнәрдә генә очрый; анда сугыш башыннан ук өчкә бүленгән, ә дуоль аны бер мизгелгә икегә кисә. Сугышы болай да икегә бүленгән үлчәмдә аңа эш калмас иде.

Гадәти бүленеш
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Шул ук кисәк, башкача бүленгән
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Квинтоль

5 нота 4 нота вакытында. Бишне икегә дә, өчкә дә бүлеп булмый, һәм аның үзенчәлеге нәкъ шунда: ул пульс өстенә кыек ята һәм аның белән бары киләсе сугышта гына яңадан очраша. Аны саналган биш нота итеп түгел, ә бер хәрәкәт итеп уйныйлар.

Гадәти бүленеш
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Шул ук кисәк, башкача бүленгән
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Секстоль

6 нота 4 нота вакытында. Аның ике триоль булып ишетелүеме, өч пар булып ишетелүеме — моны бары басымнар хәл итә, ә бу хакта дәреслекләр беркайчан да тулысынча килешмәгән. Басмада икесе дә бер үк сурәтне бирә; кайсы уку күздә тотылганын тирә-юньдәге музыка фаш итә.

Гадәти бүленеш
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Шул ук кисәк, башкача бүленгән
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Дөрес булмаган төркем нәрсәдән таныла

Саннан. Ул ноталар өстендә тора һәм кисәккә ничәсе кысылганын әйтә — өч сигезенче өстендә өч, биш уналтынчы өстендә биш. Ноталар кыл белән тоташтырылган булса, кыл аларны инде җыйган һәм сан өстә ялгыз тора; тоташтырылмаган булса, тирәли туры җәя сызыла, сан аның уртасына куела.

Чагыштырма үзеннән-үзе ачык булмаган урында кайбер басмалар ике санны да ике нокта белән бастыра — катлаулы үлчәмдә уналтынчылар өстендәге җиде дүртнең вакытында җиде дә, алтының вакытында җиде дә булырга мөмкин. Бары бер сан торса, алыштырыла торганы — шул үлчәмнең гадәти бүленеше.

Аерым нота никадәр озын була

Исәп һәр тапкыр бер үк: нотаның төркемсез булган озынлыгы алына һәм алыштырыла торган сан үз санына бүленеп тапкырлана. Сигезенче триолендәге бер сигезенче шулай итеп гадәти сигезенченең өчтән икесе кадәр, квинтольдәге уналтынчы исә биштән дүрте кадәр дәвам итә.

Гамәлдә моны уйнау барышында беркем исәпләми. Төркем үз алдына бер берәмлек итеп санала — өч өчен та-те-ти, биш өчен та-те-ти-те-та — һәм бары беренче нотаның сугышка төшүен, киләсе сугышның вакытында килүен генә күзәтәләр. Өстәге саннар тикшерү өчен, уйнау өчен түгел.

Гадәти бүленеш кайда тора

Бу бит искәрмәне аңлата. Ул алыштыра торган нәрсә — бөтен, яртылаш, чиреклек, сигезенче ноталар һәм аларның паузалары — Нота озынлыклары битендә тора. Тактның баштан ук нинди сугышы булуы һәм дуольнең ни өчен бары кайбер үлчәмнәрдә очравы Үлчәмнәр битендә тора.

Нота билгеләре · Нота озынлыклары · Музыка терминнары

Моны Anotona сезнең өчен эшли

Нотаны фотога төшерегез яки көйне уйнагыз — Anotona тональлекне таный, нотаны яза һәм аны теләсә кайсы башка тональлеккә күчерә. Бушлай.

Anotona'ны карагыз

Бу биттәге һәр аваз исәпләнгән, беркайдан да күчерелмәгән.