Фермата, сулыш алу билгесе һәм берничә тактны биләгән пауза
Тыңларга һәм карарга биш билге. Дүртесе тавышта һични үзгәртми — алар башкаручыга эндәшә. Тактларны чынлап санаганы бары берәү.
Бер генә тавыш биеклеген дә үзгәртмичә, шулай да әсәрнең ничек яңгырашын хәл итә торган билгеләр бар. Фермата тотып тора, сулыш алу билгесе һавага урын ача, цезура киселә. Ничә вакыт — беркайда да язылмаган: башкаручы хәл итә.
Нәкъ менә шул үлчәнде бу биттә. Һәр билге ике тапкыр янәшә тора — сулда билгесез, уңда билге белән. Биштән дүртендә биеклекләр, керү мизгелләре һәм озынлыклар ике рәсемдә дә бертөрле; бары уеп ясалган рәсем генә үзгәрә. Тыңлау төймәсенә баскан кеше аерманы ишетмәс, һәм бу битнең кимчелеге түгел, эшнең үзе.
Бишенче билге башка. Күп тактлы пауза берничә буш тактны бер рәсемгә җыя һәм өстенә санны яза. Тавышта тынлык тулысынча бар — димәк, ул чынлап санала.
Фермата (fermata)
Беренче тактның соңгы нотасы өстендә нокталы дуга тора. Ул: бу нотаны язылганнан озаграк тот, ди. Никадәр озаграк — беркайда да язылмаган. Тавыш мәгълүматларында һични үзгәрми: керү мизгеле һәм озынлык сулда да, уңда да бертөрле, үлчәнгән. Билге кешегә эндәшә, машинага түгел.
Пауза өстендәге Фермата (fermata)
Шул ук билге пауза өстендә тавышны түгел, тынлыкны суза. Ул еш кына нәкъ яңа бүлек алдында тора: тыңлаучы өзеклекне ишетергә тиеш. Монда да тавыш шул килеш кала; пауза ике рәсемдә дә бертигез дәвам итә, ә аннан артыгын башкаручы эшли.
Сулыш билгесе
Нота станы өстендәге өтер: монда сулыш алына, дигәнне аңлата. Өрмәле уен коралларына һәм җырчыларга бу кирәк, кыллы уен кораллары смычокны яңадан куя. Аның вакыты алдагы нотадан алына — такт тулы кала, нота бары бераз иртәрәк җибәрелә. Моннан тавышта һични юк.
Цезура
Нота станы өстендәге ике кыска кыек сызык, оркестрда аларны тимер юл рельслары дип атыйлар. Алар сулыш алу билгесеннән үткенрәк киселә: барысы туктый, аннары яңасы башлана. Тынлык ничә вакыт дәвам итә — моны тагын башкаручы яки дирижёр хәл итә. Тавыш ике рәсемдә дә шул килеш кала.
Берничә тактны биләгән пауза
Монда чынлап та нәрсәдер үзгәрә. Сулда буш тактлар берәмләп тора, уңда алар бер рәсемгә җыелган: калын аркылы агач, өстендә тактларның саны. Тавышта тынлык ике очракта да бертигез дәвам итә — димәк, ул чынлап санала. Оркестр партияләрендә бу тулы битләрне янга калдыра, ләкин нык санауны сорый.
Рәсемдә нәрсә бар һәм тавышта нәрсә бар
Бүлекнең соңгы нотасы өстендәге фермата бу билгеләрнең иң еш очраганы. Гадәттә язылган озынлыкның бер ярым-ике тапкырына кадәр тотып торалар, ләкин бу гадәт, кагыйдә түгел — хорда дирижёр дәвам итәргә ишарә бирә; ялгыз уйнаганда сулыш хәл итә.
Пауза өстендә фермата шул ук эшне эшли: тынлыкны суза. Сулыш алу билгесе исә үз вакытын алдагы нотадан ала, өстәми — такт тулы кала. Цезура, нота станы өстендәге ике кыска кыек сызык, сулыштан үткенрәк киселә һәм еш кына яңа уй алдында тора.
Оркестр материалында күп тактлы пауза тулы битләрне янга калдыра. Егерме буш такт урынына бер калын аркылы агач тора, өстендә саны — санарга барыбер кирәк, ә ялгышкан кеше дөрес булмаган урында керә.
Янәшәсендә нәрсә бар
Пауза билгеләре һәм аларның озынлыклары: Нота озынлыклары. Нотаны башыннан ничек уку: Нота укырга өйрән.
Нота билгеләре · Фермата (fermata) · Музыка терминнары
Моны Anotona сезнең өчен эшли
Нотаны фотога төшерегез яки көйне уйнагыз — Anotona тональлекне таный, нотаны яза һәм аны теләсә кайсы башка тональлеккә күчерә. Бушлай.
Anotona'ны карагызБу биттәге һәр аваз исәпләнгән, беркайдан да күчерелмәгән.