Ngā aratau e whitu
Ionian, Dorian, Phrygian, Lydian, Mixolydian, Aeolian, Locrian: ko aua oro e whitu tonu, e whitu ngā tīmatanga. Ka taea te whakarongo ki ia aratau — me tōna oro tohu, he raupapa waiaraoro noa me te ripanga whakatairite i runga i te C.
He tauoro te aratau kua hangaia mai i ngā oro o te tauoro nui engari ka tīmata i tētahi atu taumata. Ko ngā pātuhi mā mai i te C ki te C ka hoatu i te C nui. Ko aua pātuhi mā mai i te D ki te D ka hoatu i te D Dorian, mai i te E ki te E ko te E Phrygian — pērā tonu tae noa ki te B Locrian. E whitu ngā oro, e whitu ngā tīmatanga, e whitu ngā tae. Nō te Wā Waenga ngā ingoa, nō nāianei te whakamahi: jazz, rock, puoro kiriata me ngā whakatangi ohorere katoa.
C Ionian (nui)
Ngā pātuhi mā mai i C ki C — te taumata 1 o te C nui hei oro pūtake.
- Ngā oro
- C D E F G A B
- Tohu
- kāore — koinei tonu te tauoro nui
Te tauine pūtake o te puoro o te Tai Hauāuru: e rua ngā oro tōpū, kotahi haurua, e toru tōpū, kotahi haurua.
D dorian
Ngā pātuhi mā mai i D ki D — te taumata 2 o te C nui hei oro pūtake.
- Ngā oro
- D E F G A B C
- Tohu
- tuaono nui — he rerekē i te iti
Te iti me te tuaono nui. Ko te momo o te jazz me ngā waiata iwi maha.
E phrygian
Ngā pātuhi mā mai i E ki E — te taumata 3 o te C nui hei oro pūtake.
- Ngā oro
- E F G A B C D
- Tohu
- ♭2 — he rerekē i te iti
Te iti me te tuarua iti — ko te haurua oro kei runga tonu i te oro pūtake te mea e hoatu ana i te tae Pāniora.
F lydian
Ngā pātuhi mā mai i F ki F — te taumata 4 o te C nui hei oro pūtake.
- Ngā oro
- F G A B C D E
- Tohu
- ♯4 — he rerekē i te nui
Te nui me te tuawhā whakanui. He rite ki te mea e rere ana, he tuwhera; he rite tonu i te puoro kiriata.
G mixolydian
Ngā pātuhi mā mai i G ki G — te taumata 5 o te C nui hei oro pūtake.
- Ngā oro
- G A B C D E F
- Tohu
- ♭7 — he rerekē i te nui
Te nui me te tuawhitu iti. Ko te tauine o te kotahitanga tuawhitu rangatira, o te blues me te rock.
A Aeolian (iti māori)
Ngā pātuhi mā mai i A ki A — te taumata 6 o te C nui hei oro pūtake.
- Ngā oro
- A B C D E F G
- Tohu
- ♭6 me te ♭7 — te iti māori
Ko ngā oro anō o te tauine nui kei runga ake i te tuatoru iti, engari ka tatau mai i tētahi atu oro.
B locrian
Ngā pātuhi mā mai i B ki B — te taumata 7 o te C nui hei oro pūtake.
- Ngā oro
- B C D E F G A
- Tohu
- ♭2 me te ♭5 — kua whakaitihia te waiaraoro pūtake
Ko te momo anake he tuarima whakaiti kei runga i tōna oro pūtake — koirā te take he ruarua noa ōna tūnga takitahi.
Ngā mea e whitu i runga i te C
I runga i te oro pūtake kotahi ka tino rangona te rerekētanga: kua whakanuia te mea e wehe atu ana i te nui. He tuatoru iti tō te Dorian, te Phrygian, te Aeolian me te Locrian (āhua iti), he tuatoru nui tō te Ionian, te Lydian me te Mixolydian (āhua nui).
Mai i te mārama ki te pōuri
Ka mārama ake i ia taumata kua whakarewaina, ka pōuri ake i ia taumata kua whakahekea. Ko te Lydian anake te mea he taumata whakarewa tōna, e rima ngā taumata whakaheke o te Locrian:
lydian › Ionian › mixolydian › dorian › Aeolian › phrygian › locrian
Me pēhea e mōhio ai ki tētahi aratau
Rapua tuatahi te oro pūtake — te oro e okioki ai te waiata, ko te pahū o te waiaraoro tuatahi me te whakamutunga te nuinga. Kātahi ko te tuatoru i runga ake: he iti, ko te whānau iti; he nui, ko te whānau nui. Kātahi ko te oro tohu: he tuaono nui i runga i te iti ko te Dorian, he tuarua iti ko te Phrygian, he tuawhā whakarewa i runga i te nui ko te Lydian, he tuawhitu iti ko te Mixolydian.
Ngā tauine · Ngā raupapa waioro · Ngā waharoa · Ngā kī
Mā Anotona e mahi māu
Tangohia he whakaahua o te pepa puoro, tērā rānei whakatangihia te rangi — ka mōhio a Anotona ki te kī, ka tuhi i ngā oro, ka nuku ki tētahi atu kī. Utu kore.
Tirohia a AnotonaKua tātaihia ia oro o tēnei whārangi; kāore i tāruatia mai i tētahi atu wāhi.