Whakawhiti kī
Te ripanga whakawhiti: te nekeneke i ia oro mā te haurua oro, ngā waiaraoro e whitu o ia tauoro nui me te tauoro iti i te taha o tētahi, me te kapo me ngā taonga puoro whakawhiti.
Ko te whakawhiti kī, ko te kawe i tētahi waiata ki tētahi atu tauoro: ka haere ia oro me ia waiaraoro i te tawhiti ōrite. Ka mau tonu te rangi, ko te teitei anake ka rerekē — ki raro mō te reo pōuri, ki runga mō te reo mārama, ki te tauoro rānei he māmā ake ngā pupuri.
Mā ngā hipanga e toru
- Tatauria te tawhiti. Mai i te tauoro tawhito ki te mea hou, mā ngā haurua oro. Kei raro te ripanga e whakaatu ana i ia tawhiti.
- Nekehia ia waiaraoro. Te tawhiti ōrite, te ahunga ōrite. Ko te momo waiaraoro — nui, iti, tuawhitu — ka noho tonu pēnei i mua.
- Tuhia tika. I ngā tauoro whai pemora ka tuhia ngā waiaraoro ki te pemora, i ngā mea whai tīhei ki te tīhei. Mā te tauoro whāinga e whakatau ko tēhea ingoa e tika ana, ehara i te pātuhi.
Ko te tangata kāore e hiahia ki te tatau, me whakapiri he pepa waiaraoro ka riro mai anō i tētahi tauoro: Kaiwhakawhiti
Te nekeneke i ngā oro mā te haurua oro
Ka tīmata ia rārangi ki tētahi oro ka piki mā ngā haurua oro. Hei whakateitei i tētahi oro mā ngā haurua oro e rima, ka pānuitia tōna rārangi i te tīwae +5. Ki raro ka rerekē te tatau: e whitu ngā haurua oro ki raro, e rima ki runga (12−7). Ka mau ngā pātuhi pango i ngā ingoa e rua — mā te tauoro whāinga e kī ko tēhea e tika ana.
| Note | +1 | +2 | +3 | +4 | +5 | +6 | +7 | +8 | +9 | +10 | +11 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| C | C♯D♭ | D | D♯E♭ | E | F | F♯G♭ | G | G♯A♭ | A | A♯B♭ | B |
| C♯D♭ | D | D♯E♭ | E | F | F♯G♭ | G | G♯A♭ | A | A♯B♭ | B | C |
| D | D♯E♭ | E | F | F♯G♭ | G | G♯A♭ | A | A♯B♭ | B | C | C♯D♭ |
| D♯E♭ | E | F | F♯G♭ | G | G♯A♭ | A | A♯B♭ | B | C | C♯D♭ | D |
| E | F | F♯G♭ | G | G♯A♭ | A | A♯B♭ | B | C | C♯D♭ | D | D♯E♭ |
| F | F♯G♭ | G | G♯A♭ | A | A♯B♭ | B | C | C♯D♭ | D | D♯E♭ | E |
| F♯G♭ | G | G♯A♭ | A | A♯B♭ | B | C | C♯D♭ | D | D♯E♭ | E | F |
| G | G♯A♭ | A | A♯B♭ | B | C | C♯D♭ | D | D♯E♭ | E | F | F♯G♭ |
| G♯A♭ | A | A♯B♭ | B | C | C♯D♭ | D | D♯E♭ | E | F | F♯G♭ | G |
| A | A♯B♭ | B | C | C♯D♭ | D | D♯E♭ | E | F | F♯G♭ | G | G♯A♭ |
| A♯B♭ | B | C | C♯D♭ | D | D♯E♭ | E | F | F♯G♭ | G | G♯A♭ | A |
| B | C | C♯D♭ | D | D♯E♭ | E | F | F♯G♭ | G | G♯A♭ | A | A♯B♭ |
Ngā waiaraoro i ia tauoro
Koinei te ripanga whakawhiti tūturu. He tauoro ia rārangi, he taumata ia tīwae. Rapua te waiaraoro o te waiata i te rārangi o te tauoro tawhito, kātahi ka pānui i taua tīwae anō i te rārangi o te mea hou. Kua hono ia waiaraoro, ka arahi ia tauoro ki ōna raupapa waiaraoro.
Ngā tauoro nui
Ngā tauoro iti
Me te kapo
Mā te kapo e whakawhiti mō tātou: ka mau tonu ngā pupuri tuwhera, ā, ka tangi te katoa i te maha o ngā haurua oro e tataurihia ana e te tūtaki. Ko te tangata e hiahia ana ki te whakatangi i te waiata mā ngā pupuri māmā ake, ka rapu i te tūtaki e kapi ai te tawhiti.
| Shape | C | D | E | G | A | Am | Em | Dm |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Capo 1 | Db | Eb | F | Ab | Bb | Bbm | Fm | Ebm |
| Capo 2 | D | E | F# | A | B | Bm | F#m | Em |
| Capo 3 | Eb | F | G | Bb | C | Cm | Gm | Fm |
| Capo 4 | E | F# | Ab | B | Db | C#m | G#m | F#m |
| Capo 5 | F | G | A | C | D | Dm | Am | Gm |
| Capo 6 | F# | Ab | Bb | Db | Eb | Ebm | Bbm | G#m |
| Capo 7 | G | A | B | D | E | Em | Bm | Am |
Ngā taonga puoro whakawhiti
Ka pānui te tetere, te karinete, te hakahoena me te haona i ētahi atu oro i te mea e tangi ana. Ko te tangata e tuhi ana mā rātou, ka whakawhiti ki te ahunga kē.
Ngā kī · Porowhita o ngā tuarima · Ngā raupapa waioro · Ngā waharoa
Mā Anotona e mahi māu
Tangohia he whakaahua o te pepa puoro, tērā rānei whakatangihia te rangi — ka mōhio a Anotona ki te kī, ka tuhi i ngā oro, ka nuku ki tētahi atu kī. Utu kore.
Tirohia a AnotonaKua tātaihia ia oro o tēnei whārangi; kāore i tāruatia mai i tētahi atu wāhi.