Ripanga matimati tetere — ia oro me tōna pupuri
Ngā oro katoa o te tetere B♭ mai i te F#3 ki te C6 me te pupuri puare, pērā i te tuhinga me te tangi. Me te take e rua ai ngā pupuri o ētahi oro.
E toru ngā puare o te tetere, ā, mā aua mea anake ka whakatangihia ia oro. Mō tētahi taonga puoro katoa he iti rawa tēnei ki te titiro, ā, kei reira tonu te māramatanga: kāore ngā puare e hanga oro, engari he whakaheke i a rātou. Mā te ngutu te oro e hanga — i runga i te kaha o te ngutu ka whakautu tētahi atu oro māori, ā, kua takoto kē te rārangi o aua oro māori i roto i te ngongo.
Ka uru ki roto i te rerenga kōrero kotahi te mahi a ngā puare: ka whakahekea e te tuatahi ngā haurua oro e rua, e te tuarua kotahi, e te tuatoru e toru. Ko te tangata e pēhi ana i te rua ka whakaheke i te rahi o te tapeke; ko te tangata e pēhi ana i te toru ka whakaheke i te ono. Kāore rawa e hiahiatia te neke atu i ngā haurua oro e ono, nā te mea kua tae kē ki te oro māori e whai ake ana i raro.
Nō konei te ripanga katoa e puta ai. Kei raro i tēnei e tū oti ana, ā, kāore i tāruatia engari i tātaihia — ko ia pupuri ko te mea e huri ai te oro māori tata rawa i runga hei oro e rapua ana.
Me pēhea te pānui i te ripanga
Ko tētahi rārangi he oro kotahi. Kei te taha mauī e tū ana pērā i tōna tuhinga ki te nōta, kei tōna taha pērā i tōna tangi pono, ā, kei te taha matau te pupuri. Ko ngā porowhita e toru ko ngā puare e toru i runga i te raupapa e takoto ai ngā matimati; ko te tuatahi te mea tata rawa ki te ngutu pūkohu. Ko te porowhita kī te tohu kua pēhia.
Ko ngā tau i te taha ko te whakapotonga kua waia. Ko te «13» te tikanga ko te puare tuatahi me te tuatoru, ka noho te tuarua ki runga. Ko te oro kāore he puare ka kīia he tuwhera, ā, mā te ngutu anake ka kitea.
| Tuhia | Tangi | Pupuri |
|---|---|---|
| F#3 | E3 | 123 |
| G3 | F3 | 13 |
| G#3 | F#3 | 23 |
| A3 | G3 | 12 |
| A#3 | G#3 | 1 |
| B3 | A3 | 2 |
| C4 | A#3 | Tuwhera |
| C#4 | B3 | 123 |
| D4 | C4 | 13 |
| D#4 | C#4 | 23 |
| E4 | D4 | 12 |
| F4 | D#4 | 1 |
| F#4 | E4 | 2 123 |
| G4 | F4 | Tuwhera 13 |
| G#4 | F#4 | 23 |
| A4 | G4 | 12 |
| A#4 | G#4 | 1 123 |
| B4 | A4 | 2 13 |
| C5 | A#4 | Tuwhera 23 |
| C#5 | B4 | 12 123 |
| D5 | C5 | 1 13 |
| D#5 | C#5 | 2 23 |
| E5 | D5 | Tuwhera 12 123 |
| F5 | D#5 | 1 13 |
| F#5 | E5 | 2 23 123 |
| G5 | F5 | Tuwhera 12 13 |
| G#5 | F#5 | 1 23 |
| A5 | G5 | 2 12 |
| A#5 | G#5 | Tuwhera 1 |
| B5 | A5 | 2 |
| C6 | A#5 | Tuwhera |
Nō hea ngā pupuri
Ka whakaheke te puare 1 i ngā haurua oro e rua, te puare 2 i te kotahi, te puare 3 i te toru. Nā konei ka tae mai ki te ringa ngā taumata e whitu: tuwhera, kātahi 2, kātahi 1, kātahi 1 me 2 ngātahi, kātahi 2 me 3, kātahi 1 me 3, ā, hei whakamutunga te toru. Koinei tonu ngā takahanga mai i te kore ki ngā haurua oro e ono, kāore he āputa, kāore hoki tētahi e rua ngā wā.
Nā ngā oro māori ngā tīmatanga e homai. Kāore rātou i te tawhiti ōrite: kei raro he tawhiti tētahi i tētahi, i te piki whakarunga ka piri haere. Nō reira ka hiahia te rohe iti ki ngā whakahekenga katoa e ono, ā, kei runga ka kati kē tētahi puare kotahi, e rua rānei, i te āputa ki te oro e whai ake ana.
Kei konei tētahi āhuatanga ngāwari e huna ana: ka taea te pupuri i ngā haurua oro e toru mā ngā huarahi e rua, mā te puare tuatoru anake, mā te pēhi tahi rānei i te tuatahi me te tuarua. Ko te mea waia ko te tuatahi me te tuarua. I reira ka noho wātea te ngongo rere o te tuatoru mō te whakatikatika, nā te mea he āhua teitei ake te tangi o ngā whakakotahitanga o raro i runga i tō rātou āhua.
He aha ētahi oro e rua ai ngā pupuri
Ki te taka tētahi oro ki te wāhi ka taea e ngā oro māori e rua te tae atu, ka rua ngā pupuri. Ka tīmata tētahi i te oro māori o raro, ka tono i tētahi whakahekenga iti; ka tīmata tētahi i te mea o runga, ka tono i ngā puare maha ake.
Ka whakanohoia e te ripanga te mea waia ki mua. Ko te tikanga o te waia: mai i te oro māori iti rawa e taea ana, nā te mea ko tērā te mea e tino pono ana te whakautu. Ehara ngā mea atu i te huarahi whakawhiu engari he taputapu — i roto i ngā wāhanga tere ka ora i te pupuri tuarua i tētahi whakawhitinga matimati katoa i ētahi wā, ā, i te rohe teitei ka noho ū ake te oro i te kaha ngutu ngāwari ake.
He aha te tetere e tangi iti iho ai i te tuhinga
Kei te B♭ te tetere noa. Ko te tikanga: ka pupuri te kaiwhakatangi i taua oro tuhia i akona tuatahitia e ia, ko te mea e tino tangi ana he oro he tuarua nui te iti iho. Nō reira e rua ngā wā e tū ai te ripanga katoa — kei te taha mauī pērā i tōna tū ki te nōta, kei tōna taha te mea e whakatangihia ai e te piana i tōna taha.
Ehara tēnei i te mea rerekē o tētahi taonga puoro kotahi engari he ture mō te haurua o te rōpū pūhau. Ko te hononga o ēnei katoa me te huri i waenga i ngā tīwae e rua kei runga i te Whakawhiti kī.
He aha kei tōna taha
Ngā uara o ngā nōta me ō rātou roa: Uara o ngā oro. Me pēhea te pānui nōta: Ako ki te pānui puoro.
Mā Anotona e mahi māu
Tangohia he whakaahua o te pepa puoro, tērā rānei whakatangihia te rangi — ka mōhio a Anotona ki te kī, ka tuhi i ngā oro, ka nuku ki tētahi atu kī. Utu kore.
Tirohia a AnotonaKua tātaihia ia oro o tēnei whārangi; kāore i tāruatia mai i tētahi atu wāhi.