Te Reo Māori

Ngā tohu puoro

Ngā tohu okatawa

E rima ngā keehi hei whakarongo: ko ngā oro ōrite, kotahi wā me ngā rārangi āwhina, kotahi wā me te tohu. Ka mau te oro, ka neke te pikitia.

Ko te oro e tiketike ana ki runga ake i ngā rārangi puoro, me whai rārangi āwhina, ā, mai i te tuatoru atu kāore tētahi e tatau i a rātou i te wā e whakatangi ana. Mō tērā he tohu: ko te 8va i runga i ngā oro te tikanga «kotahi okatawa teitei ake i te mea kua tāia», ko te 8vb i raro iho te tikanga «kotahi okatawa hōhonu ake», ā, ko te 15ma e rua ngā okatawa i te wā kotahi.

I tēnei whārangi ka tū rua ngā keehi katoa i te taha o tētahi: ki mauī kāore he tohu, ki matau me te tohu. Ko te tangata e whakarongo ana ki ngā mea e rua ka rongo i te oro ōrite — koinā te take katoa. Ko te mea ka rerekē kei te pikitia anake: ko ia upoko e hipokina ana e te tohu ka neke e whitu ngā kaupae tōtika, arā kotahi okatawa. I konei kua inea ngā mea e rua: te teitei mai i te oro, te wāhi o ngā upoko mai i te pikitia kua tāia.

Nō reira ehara te tohu i te whakahau ki te ringa engari he āwhina mō te kanohi. Kāore e whakarerekē i tētahi mea o te puoro, engari ko te māmā noa o tōna nohonga ki te pepa.

Kotahi okatawa ki runga: 8va

E whā ngā oro teitei ki runga ake i ngā rārangi: ki te kore te tohu ka iri rātou ki ngā rārangi āwhina me tatau i te wā e pānui ana. Me te 8va ka heke taua wāhi ki roto i ngā rārangi ā ka mārama i te titiro kotahi. I roto i ngā pikitia e rua ka pēhia ngā kī ōrite — kāore he rerekētanga e rangona, nā te mea kāore he mea pērā.

Kāore he tohu: rārangi āwhina
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Me te 8va: ngā oro ōrite i roto i ngā rārangi
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Kotahi okatawa ki raro: 8vb

Ka pērā anō ki raro, i konei i roto i te kī pāhi. Ko te 8vb i raro i ngā oro ka pana i te pikitia kotahi okatawa ki runga, ā, ka ngaro ngā rārangi āwhina o raro. Ko te tangata e kite ana i te pikitia matau anake ka whakatangi tonu i ngā oro hōhonu: kei reira te tohu me rātou.

Kāore he tohu: rārangi āwhina i raro i ngā rārangi
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Me te 8vb: ngā oro ōrite i roto i ngā rārangi
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

E rua okatawa: 15ma

I te tino runga kāore e ranea te kotahi okatawa. Ka tū ko te 15ma i reira — ehara i te «16ma», nā te mea ka tatauria ngā kaupae mai i raro ki runga, ā, ka tohatoha ngā okatawa e rua kua whakatakotoria ki runga i tētahi i te oro kotahi i waenga. He āwhina pānui anake anō tēnei tohu: ko te kī ka pēhia he ōrite ki tērā o mauī.

Kāore he tohu: teitei ki runga ake i ngā rārangi
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Me te 15ma: kua tāia e rua okatawa hōhonu ake
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Te wāhi ka mutu te tohu

Ka mana te tohu tae noa ki te wāhi ka tae ai tōna rārangi ira. I konei ka mutu i muri i te oro tuarua — ā, ko ngā upoko tuatahi e rua anake ka neke, ka tū ngā mea whakamutunga e rua ki te wāhi ōrite i roto i ngā pikitia e rua. Koinā tonu te whakamātautau mēnā kua tika te whakanoho a tētahi putanga i te mutunga o te tohu.

Kāore he tohu: ngā oro e whā katoa pērā i tō rātou tangi
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Me te 8va ki runga i ngā oro tuatahi e rua
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Te kī me te waru iti

He rerekē te mahi a te keehi whakamutunga. Ko te waru iti i raro i te kī waiora kāore e mana mō tētahi wāhanga engari mō te mahi katoa, ā, kei runga ia i te nuinga o ngā pepa oro kitā: ko te mea kua tuhia ki reira ka tangi kotahi okatawa hōhonu ake. Ka tangi ōrite ngā pikitia e rua i konei — ko te puoro matau anake e tū ana kotahi okatawa teitei ake ki te pepa, nā te mea ka kumea anō e te kī ki raro.

Kī waiora: ka tangi pērā i te tuhinga
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Kī me te waru: ka tangi kotahi okatawa hōhonu ake
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Kia pēhea te roa o te mana o te tohu

I muri i te 8va ka rere he rārangi ira, ā, i tōna pito ka tū he matau iti e anga whakararo ana. Tae noa ki reira te mana o te tohu, kāore e neke atu i te kotahi oro — i te wāhi e tū ai te matau ka pānuitia anō tōtika ki te āhua o te tā. Ko ētahi putanga ka tuhi anō i te loco ki reira, he reo Itāriana mō «ki tōna ake wāhi».

Ki te kore taua matau, ka rua ngā tikanga o te wāhi rā, ā, i te tā oro he ōrite te rua tikanga ki te hē. Nō reira he wāhanga poto ā-whakaaro tō te keehi tuawhā i konei: ka mutu te tohu i waenga i te ine, ā, ka tū tōtika ngā oro whakamutunga e rua ki te wāhi e tū ai rātou mēnā kāore he tohu.

Ngā mea kei te taha

Ko tēhea kī ka whakatau i tēhea rārangi, ā, he aha i neke atu i te kotahi: Ngā kī puoro. He aha tonu te okatawa, ā, kei hea ia i waenga i ērā atu tawhiti: Ngā waharoa.

Ngā tohu puoro · Ngā waharoa · Ngā kupu puoro

Mā Anotona e mahi māu

Tangohia he whakaahua o te pepa puoro, tērā rānei whakatangihia te rangi — ka mōhio a Anotona ki te kī, ka tuhi i ngā oro, ka nuku ki tētahi atu kī. Utu kore.

Tirohia a Anotona

Kua tātaihia ia oro o tēnei whārangi; kāore i tāruatia mai i tētahi atu wāhi.