Te Reo Māori

Ngā tohu puoro

Manawataki e rua — e toru ki te rua me ngā mea e whai ake ana

E rima ngā takirua hei whakarongo. Mauī ka rite te wehe a ngā reo e rua i te wā, matau he rerekē — ōrite te roa.

Ko te tikanga o te toru ki te rua: ko taua wāhanga wā anō, ka wehea kia toru ngā wāhi ōrite i tētahi wā, ā, kia rua i tētahi. Ka tīmata ngā reo e rua i te wā kotahi, ka mutu i te wā kotahi; i waenganui, kāore he tīmatanga o tētahi e tau ana ki runga i te tīmatanga o tētahi. Kei reira te ātaahua katoa — e rere tahi ana ngā huarahi tatau e rua, ā, kāore tētahi i hē.

Kei konei e rima ngā takirua e tū tahi ana. Mauī ka rite te wehe a ngā reo e rua, nā reira ka tūtaki ia tīmatanga ki tētahi tīmatanga; matau he rerekē tā rāua wehe. Ka rangona ngā āhua e rua, ā, kei reira tonu te rerekētanga: mauī kotahi te tukituki, matau e rua e whakataetae ana.

Ka taea te tatau i ngā mea e tau tahi ana. Ka tūtaki ngā wehewehenga e rua i roto i te hurihanga kia rite ki tā tō rāua whakawehe noa nui rawa e kī ana: i te toru ki te rua, kotahi anake, i te tīmatanga. Nā reira ehara hoki te takirua whakamutunga i tētahi — he whakawehe noa e rua tō te whā me te rua, ā, e rua ngā wā ka tūtaki rāua.

E toru ki te rua

Ko te take tūāpapa e puta mai ai ētahi atu katoa. Ka wehea e te reo o runga te ine kia toru ngā wāhi ōrite, ko tō raro kia rua. Mauī ka wehea e rāua kia rua, ā, ka tūtaki ia tīmatanga ki tētahi tīmatanga. Matau ka wehe rāua i muri i te tīmatanga tahi, ā, ka tūtaki anō i te mutunga anake. Ko te tangata e hiahia ana ki te parakatihi, ka kōrero nui i tētahi rerenga maharatanga poto, ka wehe i ōna kupu hangū ki ngā ringa e rua.

Wehea ōrite: ngā reo e rua kia rua ngā wāhi
Manawataki e rua — e toru ki te rua me ngā mea e whai ake ana

E toru ki te rua: ko te tīmatanga anake ka tau tahi
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

E whā ki te toru

Ka haere te whā ki te toru me te kore rōpū rerekē, nā te mea ka uru tika te wehewehenga ki te ine toru hauwhā: ka whakakī tika ngā hauwaru ira e whā i ngā hauwhā e toru. Mauī ka tū ngā hauwhā e toru ki te toru, matau ko te whā ki te toru. Nā reira ka rere te reo o runga he āhua pōturi ake i ngā hauwaru, he āhua tere ake i ngā hauwhā — ā, kāore anō ia e tūtaki ki tō raro i te ine katoa.

Wehea ōrite: ngā reo e rua kia toru ngā wāhi
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

E whā ki te toru: e whā ngā hauwaru ira ki runga i ngā hauwhā e toru
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

E toru ki te whā

Ko taua ōwehenga anō mai i tērā taha: ināianei ka wehea e te reo o runga kia toru, ko tō raro kia whā. He rerekē te mea e rangona ana, ahakoa ōrite ngā tau — kei konei ko te reo pōturi ake te kaihari i te wehewehenga toru, ā, ka huri i te āhua. Nā reira kei tēnei whārangi ngā ahunga e rua, ehara i te kotahi anake.

Wehea ōrite: ngā reo e rua kia whā ngā wāhi
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

E toru ki te whā: ko te reo o runga te kaihari i te wehewehenga toru
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

E rima ki te whā

Ko te rima ki te whā te mea kuiti rawa o ngā take e whā: he haurima noa o te wehewehenga te matara o ngā reo, ā, ka rangona te pahekeheke o tētahi ki te taha o tētahi. I te tuhinga, he rōpū rima te reo o runga e toro ana puta noa i te ine. Kei konei anō te ture e mahi ana: kāore he whakawehe noa tō te rima me te whā, nā reira ko te tīmatanga anake ka tau tahi.

Wehea ōrite: ngā reo e rua kia whā ngā wāhi
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

E rima ki te whā: ka toro te rōpū rima puta noa i te ine
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

E whā ki te rua — ehara i te manawataki e rua

Ko tēnei takirua te tauira whakahē, ehara i te manawataki e rua: he whakawehe noa e rua tō te whā me te rua, nā reira ka tau ia tīmatanga tuarua o te reo tere ki runga i te tīmatanga o te reo pōturi. Kāore e rangona ngā huarahi tatau e rua, engari kotahi me te wehewehenga iti. Ehara te rerekētanga i te take reka engari he tau — ā, mā tērā tonu e mōhiotia ai tēnei take.

Wehea ōrite: ngā reo e rua kia rua ngā wāhi
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

E whā ki te rua: ka tau tahi ia tīmatanga tuarua
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Āhea ngā wehewehenga e rua e hua ai he manawataki e rua

Ehara te manawataki e rua i te mea ka puta mai i te tere ake o tētahi reo i tētahi. He wehewehenga iti noa te waru ki te whā: ka tau ia tīmatanga tuarua o te reo tere ki runga i te tīmatanga o te reo pōturi, ā, ka rangona tonu e te kaiwhakarongo kotahi te tukituki. Ko te mea whakatau ko te mea mehemea he whakawehe noa tō ngā tau wehewehe e rua.

Ki te kore he mea kotahi — arā ki te kore rāua e taea te whakawehe ngātahi —, ka tūtaki ngā reo e rua i roto i te hurihanga katoa kia kotahi anake, i te tīmatanga tahi. Koia te manawataki e rua: toru ki te rua, whā ki te toru, rima ki te whā. Mehemea he whakawehe noa tō rāua, ka tūtaki rāua kia rite tonu ki tāna e kī ana, ā, ka mau tonu te āhua o te wehewehenga iti.

E rua ngā huarahi o te tuhi. Mehemea ka uru te wehewehenga ki roto i te ine, ka rawaka ngā uara noa — ko te whā ki te toru i te ine toru hauwhā, ko ngā hauwaru ira e whā. Ki te kore e uru, ka puta he rōpū rerekē me te pūtuhi me te tau i runga: ko te toru ki te rua i te ine rua hauwhā, ko te toru hauwhā.

Ngā mea kei te taha

Ko tēhea ine ka pēhea te tatau: Tohu wā. Me pēhea te tuhi me te tatau i tētahi rōpū rerekē: Rōpū tuhipoto kore-take. He aha ka puta mehemea kotahi anake te reo ka tīmata i te taha o te tukituki: Hingatanga.

Ngā tohu puoro · Ngā kupu puoro

Mā Anotona e mahi māu

Tangohia he whakaahua o te pepa puoro, tērā rānei whakatangihia te rangi — ka mōhio a Anotona ki te kī, ka tuhi i ngā oro, ka nuku ki tētahi atu kī. Utu kore.

Tirohia a Anotona

Kua tātaihia ia oro o tēnei whārangi; kāore i tāruatia mai i tētahi atu wāhi.