Te Reo Māori

Ngā tohu puoro

Te kurupae — ka huri i te pānui, ehara i te tangi

E rima ngā takirua hei whakarongo. He ōrite ngā oro o ia takirua, engari he rerekē te tuhinga — ā, he ōrite te tangi o ngā hopunga e rua, oro mai oro atu.

He ōrite te tangi o ngā oro hauwaru e rua, ahakoa he haki tō ia oro, ahakoa e tū tahi ana rāua i raro i te kurupae kotahi. Kāore te kurupae e kōrero ki te kaiwhakatangi mō te roa, te kaha, te pā rānei; e kī ana ki te kaipānui ko ēhea ngā mea e haere tahi ana. Kei konā tonu tōna uara: ka hurihia e ia te rārangi o ngā upoko oro ōrite hei ine ka taea e te karu te tatau i te tirohanga kotahi.

Kei konei e rima ngā takirua e tū tahi ana, ka tuhia ia takirua kotahi pēnei, kotahi pērā. Ka taea te whakarongo ki ngā āhua e rua, ā, kāore he rerekētanga e rangona ana — he ōrite ngā tīmatanga, ngā roa me ngā teitei, oro mai oro atu. Kei te pikitia te rerekētanga katoa.

Ehara tēnei i te mea iti. Ko te tangata ka hē te whakanoho i te kurupae, ka tuhi ia i tētahi ine ka tatauria rerekē i tōna tangi: ko ngā oro hauwaru e ono ka whakarōpūhia takirua ka pānuitia hei ine toru hauwhā, ko aua ono anō ka whakarōpūhia takitoru ka pānuitia hei ono hauwaru. Ehara i te tangi te mea whakatau i tēnā, engari ko te pikitia.

Haki, kurupae rānei

E waru ngā oro hauwaru, he haki tō ia oro — tika te tatau, engari he uaua te pānui. Kei te taha ko aua waru anō i raro i ngā kurupae e rua. Kāore he oro kotahi e huri ana i tēnei: he ōrite ngā hopunga, oro mai oro atu, tīmatanga mai tīmatanga atu. Ko te mea ka huri ko te wā e hiahiatia ana e te karu. I roto i ngā oro tāngia, ka kitea noa ngā haki takitahi ki te wāhi e tū takitahi ana tētahi oro ki runga i tōna taki ake.

Haki takitahi: e waru ngā upoko oro ōrite
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b Klavier

Kua herea: e rua ngā rōpū, he ōrite te tangi
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b Klavier

Ngā rōpū kurupae i te whā hauwhā

E waru anō ngā oro hauwaru, i tēnei wā kua herea i roto i ngā pikitia e rua — i tētahi i raro i te kurupae kotahi, i tētahi i raro i ngā kurupae e rua. He puoro ōrite tēnei ā ka taea te pānui i ngā mea e rua; engari ko te pikitia tuarua anake ka whakaatu i te wāhi o ngā haurua o te ine, ā, ka hipokina e te tuatahi. I te whā hauwhā, nō reira, ka whakarōpūhia mā te haurua ine, ā, ki ngā wāhi tere mā te hauwhā. He kōrero te kurupae mō te ine, ehara mō ngā oro.

Kotahi kurupae i runga i ngā waru katoa: kua hipokina te waenganui o te ine
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b Klavier

E rua ngā rōpū takiwhā: ka kitea ngā haurua o te ine
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b Klavier

E rua ngā rōpū takitoru i te ono hauwaru

E ono ngā oro hauwaru i te 6/8. I tētahi pikitia e tū ana rātou i ngā rōpū e toru takirua, i tētahi atu i ngā rōpū e rua takitoru. He ōrite ngā oro i ngā pikitia e rua, ā, he ōrite te tangi o ngā hopunga — engari he rerekē te tatau: e rua ngā taki o te 6/8, e toru ngā oro hauwaru i ia taki, ā, ko te pikitia tuarua anake ka kī pēnā. He rite te tuatahi ki te toru hauwhā, ā, ka pānuitia pēnā tonu.

E toru ngā rōpū takirua: ka pānuitia te pikitia hei toru hauwhā, ehara hei 6/8
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b Klavier

E rua ngā rōpū takitoru: koinei te tatau tūturu o te 6/8
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b Klavier

Te kurupae tuarua i ngā oro tekau mā ono

Kotahi oro hauwaru me ngā oro tekau mā ono e rua, e rua ngā wā whai muri i a rāua. I tētahi pikitia ka mau ia oro i tōna haki ake; i tētahi atu ka haere tētahi kurupae mau tonu ki runga i te rōpū, ā, ka takoto te tuarua poto ake ki runga i a ia — he rite tonu te roa ki aua oro poto e rua. Ka whakaingoa te maha o ngā kurupae i te uara: kotahi kurupae hauwaru, e rua kurupae tekau mā ono, e toru kurupae toru tekau mā rua. Ka pā tēnei ki ia kurupae motuhake, ahakoa i roto i te rōpū kotahi.

Kāore he kurupae: ka mau ia oro i tōna haki
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b Klavier

Kua herea: kotahi kurupae roa, kotahi poto ki runga
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b Klavier

Ka haere te kurupae ki runga i te okiokinga

He okiokinga poto kei waenga i te whakapaipai. I te pikitia tuatahi ka wehea e ia te rōpū: ka tū takitahi te oro tuatahi me tōna haki, ā, ka riro i ngā mea whakamutunga e rua tō rāua ake kurupae. I te tuarua ka haere te kurupae ki runga i te okiokinga, ā, ka noho pānuitia tonu ngā wāhi e whā hei rōpū. He ōrite te tangi i ngā take e rua — ka noho tonu te okiokinga hei okiokinga. Mā te momo tuhituhi ka kōwhiria e whakatau mēnā ka kitea te whakapaipai hei mea kotahi, hei kongakonga e rua rānei.

Ka wehe te okiokinga i te rōpū: kotahi haki, kātahi he kurupae poto
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b Klavier

Ka haere tonu te kurupae: ka noho te whakapaipai hei whakapaipai kotahi
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b Klavier

Ka whai te whakarōpūtanga i te aha

He poto te ture: ka kohia e te kurupae ngā mea ka tau ki te taki kotahi. I te ine whā hauwhā, e whā ngā oro hauwaru i ngā wā katoa — kotahi rōpū mō te haurua tuatahi o te ine, kotahi mō te tuarua, kia kitea tonu ai te waenganui. Kāore e hē te tatau mēnā kotahi te kurupae i runga i ngā waru katoa, engari ka hipokina tonutia e ia te wāhi e tatauria ai.

I te ine ono hauwaru ka hoatu e taua ture anō tētahi pikitia rerekē, nā te mea ka tatauria tēnei ine hei rua takitoru, kaua hei toru takirua. Nō reira e rua ngā rōpū takitoru kei reira. Herea aua oro hauwaru e ono takirua, kātahi kua tuhia e koe he ine toru hauwhā mō te karu — ka hē te tatau a te kaipānui, ahakoa kei tōna wāhi tonu ia oro.

E rua ngā mea āta hāngai e tāpirihia ana. Ka riro i ngā oro tekau mā ono i raro i te kurupae tētahi kurupae tuarua poto ake; ka takoto ia ki runga i te tuatahi, ā, ka rere noa mō te roa o aua oro. Ā, kāore te okiokinga e tino wehe i te rōpū herea: i roto i te whakapaipai tere ka haere te kurupae ki runga i a ia, kia noho pānuitia tonu ai te rōpū hei rōpū.

He aha kei te taha

Ngā uara oro me ō rātou roa: Uara o ngā oro. Ko tēhea ine ka tatauria pēhea: Tohu wā.

Ngā tohu puoro · Ngā kupu puoro

Mā Anotona e mahi māu

Tangohia he whakaahua o te pepa puoro, tērā rānei whakatangihia te rangi — ka mōhio a Anotona ki te kī, ka tuhi i ngā oro, ka nuku ki tētahi atu kī. Utu kore.

Tirohia a Anotona

Kua tātaihia ia oro o tēnei whārangi; kāore i tāruatia mai i tētahi atu wāhi.