Rārangi rima — e rima ngā rārangi me te mea ka hipa
E rima ngā rārangi, e whā ngā āputa. Ko te oro kāore e uru ana ka whiwhi rārangi āwhina; ko ngā pūnaha e rua ka pānuitia ngātahi ka whiwhi taiapa.
Kei runga i ngā rārangi rima ōrite te tū o ia oro o tēnei paetukutuku. He tino māori rawa atu, nō reira tata kore he tangata e whakamāramatia ana — heoi ko te wāhi anake i runga i a rātou e whakatau ana ko tēhea oro.
Ka rere ngā rārangi i te tawhiti ōrite i runga i tētahi, ā, i waenganui i a rātou ka toe te wāhi mō te ūpoko oro kotahi. E rima ngā rārangi me ngā āputa e whā ka hoatu e iwa ngā wāhi; ko te mea e hiahia ana ki te piki, ki te heke rānei, ka whiwhi rārangi āwhina poto, kotahi mō ia hīkoi anō.
He mea tā, he mea ine ngā pikitia o tēnei whārangi: ko te wāhi o ia ūpoko oro, te maha o ngā rārangi āwhina me te momo taiapa kei roto i te pikitia, ā, ka taea te tatau ki reira.
E rima ngā rārangi, e whā ngā āputa
E iwa ngā oro i muri i tētahi, ā, he wāhi tōna anō: ka noho te ūpoko i waenga pū o tētahi rārangi i ētahi wā, i ētahi wā kei waenganui tonu o ngā rārangi e rua. Kāore he wāhi atu o te pūnaha, ā, mō te tīmatanga kāore e hiahiatia ana ētahi atu.
Rārangi āwhina kei raro i te pūnaha
Kei raro i te pūnaha ka mutu ngā rārangi, engari kāore te whānuitanga o ngā oro. Nō reira ka whiwhi ia oro iti iho i tōna ake rārangi poto — kotahi ki te tuatahi, e rua ki te tuarua, e toru ki te tuatoru. He rite te whānui ki te ūpoko, ā, nōna anake.
Rārangi āwhina kei runga i te pūnaha
Ki runga he ōrite tonu, he whakaata: kei runga i te rārangi teitei ngā rārangi poto, i te tawhiti ōrite ki ngā rārangi ake. Mai i te toru pea ka uaua te pānui — ka pai ake te tohu ōkatawa ki te tā.
Te taiapa piko
E rua ngā pūnaha e honoa ana ki te taha mauī e te taiapa piko: koirā te taiapa o te piana. Kei runga te kī teitei mō te ringa matau, kei raro te kī hōhonu mō te ringa mauī. Ka haere te rārangi ine i ngā pūnaha e rua, nā te mea ka pānuitia ngātahi.
Te taiapa koki
Ko ngā pūnaha e rua anō me te taiapa koki kei mua: koinei te whakakotahi a te kōpae puoro i ētahi taonga puoro hei rōpū. He rerekē te tohu i te taiapa piko, he ōrite te pānga — ko ngā mea kei konei he mea hono.
E rua ngā pūnaha kāore he taiapa
Ā, ko te tauira whakahē: e rua ngā pūnaha, kāore he mea kei mua. Ka mutu te rārangi ine i te tapa o raro o te tuatahi, ka tīmata anō i te tapa o runga o te tuarua. E rua ngā rārangi kāore he hononga — mā te taiapa anake ka hanga hei takirua.
Ngā take e ono i te tirohanga kotahi
Ka whakahua ia rārangi i ngā mea ka taea te tatau i te pikitia: e hia ngā pūnaha kei reira, ā, mā te aha e mōhiotia ai te take. Nō ngā pikitia o tēnei whārangi ngā tau, kua inea, ehara i te whakapae.
| Take | Ngā pūnaha | Mā te aha e kitea ai |
|---|---|---|
| E rima ngā rārangi, e whā ngā āputa | 1 | Kei runga i te rārangi, kei waenganui pū rānei o ngā rārangi e rua ia ūpoko |
| Rārangi āwhina kei raro i te pūnaha | 1 | Rārangi poto kei raro i te pūnaha, kotahi mō ia hīkoi |
| Rārangi āwhina kei runga i te pūnaha | 1 | Rārangi poto kei runga i te pūnaha, kotahi mō ia hīkoi |
| Te taiapa piko | 2 | Taiapa piko, rārangi ine i ngā pūnaha e rua |
| Te taiapa koki | 2 | Taiapa koki me ngā koki i runga, i raro |
| E rua ngā pūnaha kāore he taiapa | 2 | Kāore he taiapa, ā, ka motu te rārangi ine i waenga |
Me pēhea te pānui i te pūnaha
Ka tatauria mai i raro ki runga: te rārangi o raro, te āputa tuatahi, te rārangi tuarua, pērā tonu. Ko ia hīkoi ki runga ko te reta e whai ake ana o ngā ingoa oro, ko ia hīkoi ki raro ko tērā i mua. Ko tēhea oro kei runga i tēhea rārangi, mā te kī i te tīmatanga o te rārangi anake e kōrero — ki te kore, he pūare noa ngā rārangi.
Ina kore e ranea te whānuitanga, kāore te pūnaha e nui ake. Engari ka whiwhi te oro takitahi i ngā rārangi poto: ko te rārangi āwhina tuatahi kotahi hīkoi ki runga, ki raro rānei i te rārangi o waho, ko te tuarua e rua ngā hīkoi, ko te tuatoru e toru. Nō te oro, ehara nō te rārangi, nā reira he rite tonu te whānui ki te ūpoko.
Ina pānuitia ngātahi ngā pūnaha e rua, ka honoa ki te taha mauī. Ko te taiapa piko he tohu mō tētahi taonga puoro e whakatangihia ana ki ngā ringa e rua — piana, ōkena, hapa. Ko te taiapa koki e whakakotahi ana i ētahi taonga puoro maha hei rōpū. I ngā wā e rua ka haere te rārangi ine i waenga, ā, mā tērā tonu ka kitea he ngātahi te pānui o ngā pūnaha.
He aha kei te taha
Me pēhea te huri o ngā rārangi hei oro: Ako ki te pānui puoro. Mā tēhea kī e whakatau tēhea rārangi: Ngā kī puoro. Me pēhea te penapena i te puranga rārangi āwhina: Ngā tohu okatawa.
Ngā tohu puoro · Ngā kupu puoro
Mā Anotona e mahi māu
Tangohia he whakaahua o te pepa puoro, tērā rānei whakatangihia te rangi — ka mōhio a Anotona ki te kī, ka tuhi i ngā oro, ka nuku ki tētahi atu kī. Utu kore.
Tirohia a AnotonaKua tātaihia ia oro o tēnei whārangi; kāore i tāruatia mai i tētahi atu wāhi.