Te Reo Māori

Ngā tohu puoro

Arapekio

E rima ngā keehi hei whakarongo: ko te tioro ōrite, kotahi wā i te taha kotahi, kotahi wā kua wehea. Ko ngā oro ōrite, he tīmatanga rerekē.

Ka tū te tioro i te pepa puoro pērā i te pou: ko ngā upoko katoa i runga i a rātou anō, ko ngā oro katoa i te wā kotahi. E kī ana te rārangi ngaru i tōna taha mauī kia kaua rātou e tae mai tahi, engari kia tere te whai a tētahi i tētahi, mai i raro ki runga. Nō te reo Itāriana te kupu arpa, arā te hāpa — he taonga puoro kāore e taea te hopu i tētahi tioro i tētahi atu huarahi.

I tēnei whārangi ka tū rua ngā keehi katoa i te taha o tētahi: ki mauī kāore he tohu, ki matau me te tohu. Ko te tangata e whakarongo ana ki ngā mea e rua ka rongo i ngā oro ōrite me tētahi tīmatanga rerekē. Koinei tonu te mea e wehe ana i tēnei tohu mai i te nuinga o ērā atu i ēnei whārangi: i konei ka rerekē te tangi ake, ehara i te mea ko te pikitia anake. Kua ineia ngā mea e rua — ngā wā urunga mai i te oro, te ngaru me te wāhi o ngā upoko mai i te pikitia kua tāia.

Kāore te tioro e roa ake i tērā. Ka uru ngā oro i ngā wā rerekē, ka mutu tahi; ā, i te mutunga ko taua tangi tonu kei reira, engari nā tētahi ara kē i tae atu ai.

Te tioro kāore he tohu

E whā ngā upoko i runga i a rātou anō, kotahi te urunga: koinā te āhua o te tioro ina kāore he mea kē kua tuhia ki tōna taha. Ka tīmata ngā oro katoa i te wā kotahi, ka mutu tahi hoki. Ko tēnei pikitia te tohu whakataurite mō ngā mea katoa e whai ake ana — ki tōna matau ka tū anō taua mea, ā, ko taua urunga kotahi tonu te mea ka huri i reira.

Kotahi te tioro, kotahi te urunga
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Kotahi te tioro, kotahi te urunga
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Mai i raro ki runga

Ko aua oro e whā anō, ināianei me te rārangi ngaru. I roto i te oro ka uru rātou i muri i a rātou anō, mai i raro ki runga, ā, he iti rawa te āputa nō reira ka rangona tonu hei tioro, ehara i te tauoro. Kāore e hiahiatia te pito o te pere ina ka wehea ki runga anō; ka whakanohoia tonutia e ētahi putanga, kia kore ai e mahue he ruarua.

Kāore he tohu: ngā oro katoa i te wā kotahi
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Me te ngaru: mai i raro ki runga
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Mai i runga ki raro

Ko taua tioro tonu, ko te pere e tohu ana ki raro. Ināianei ka tae tuatahi mai te oro teitei rawa, ā, ko te mea hōhonu rawa ka mutu. He tino onge tēnei, ā, ka tū te nuinga i te wāhi e tika ana kia haere tonu te tangi o te pāhi, i te wāhi rānei ka heke iho te ringa mai i runga. Ko te tangata e whakarongo ana ki ngā pikitia e rua ka rongo tonu i te rerekētanga: ko ngā oro ōrite, engari ka rere whakamuri te nekeneke.

Kāore he tohu: ngā oro katoa i te wā kotahi
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Me te pere ki raro: mai i runga
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Te tioro whānui te horahanga

I konei kua horahia ngā oro ki runga i ngā okatawa e rua, i te kī pāhi. Kāore e taea e te ringa kotahi te hopu i tērā i te wā kotahi, ā, mō tērā tonu te tohu: mā te ngaru e huri tētahi hopu kāore e taea kia taea te whakatangi. I roto i te tuhi mō te piana ka tū tēnei i te nuinga o te wā, ā, i reira kāore he pere.

Kāore he tohu: kua hopukina i te hopu kotahi
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Me te ngaru: i muri i a rātou anō i ngā okatawa e rua
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Mō te tioro kotahi te tohu

E rua ngā tioro i muri i a rāua anō, ā, ka tū te ngaru i mua i te tuatahi anake. Ka noho tonu te tuarua hei pou. Koinei te whakautu ki tētahi pātai auau: mō te tioro e tū ana ia i mua i a ia te tohu, ehara mō te tau, ehara hoki mō te wāhi katoa. Ko te tangata e hiahia ana kia wehea anō te mea e whai ake ana ka tuhi i te ngaru tuarua.

Kāore he tohu: e rua ngā pou
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Ko te tuatahi anake kua wehea
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Kia pēhea te tere, ki hea hoki

Kāore i te tuhia ki hea te tere o te wehewehe i te tioro. Kei te āhua o te tere, o te taonga puoro, o te wairua o te wāhi: i tētahi mutunga āta haere, ka taea e te ngaru te tango i tōna wā, i waenga i tētahi wāhanga tere he tata ki te kotahi patu anake. Heoi anō, kotahi te ture — ina kei runga te rangi, me tau te oro tuatahi ki runga ki runga i te pāwhiri, ā, ko te mea o raro ina ko te pāhi e tatau ana. Kāore tētahi putanga pai e tā i tētahi o aua mea; ko te mahi tērā a te kaiwhakatangi.

Engari ka tāia te ahunga. Ki te kore he pere, ka wehea mai i raro ki runga, koinā te keehi noa. Ko te pere ki raro i te pito o te ngaru ka huri i tērā: ka tae tuatahi mai te oro teitei rawa. Ka rangona ngā keehi e rua i tēnei whārangi, ā, i roto i te oro ka haere ngā teitei i te raupapa whakamuri.

Ngā mea kei te taha

Nō ēhea oro te tioro, ā, he aha ngā tioro kei reira: Momo whakatangi. Ētahi atu tohu e whakarite ana me pēhea te whakatangi i tētahi oro, ehara i te aha te oro: Whakapaipai.

Ngā tohu puoro · Momo whakatangi · Whakapaipai · Ngā kupu puoro

Mā Anotona e mahi māu

Tangohia he whakaahua o te pepa puoro, tērā rānei whakatangihia te rangi — ka mōhio a Anotona ki te kī, ka tuhi i ngā oro, ka nuku ki tētahi atu kī. Utu kore.

Tirohia a Anotona

Kua tātaihia ia oro o tēnei whārangi; kāore i tāruatia mai i tētahi atu wāhi.