Arpeggio
Vyf gevalle om na te luister: dieselfde akkoord, een keer gelyk aangeslaan, een keer gebreek. Dieselfde note, ’n ander inset.
’n Akkoord staan in die notebeeld soos ’n pilaar: al die koppe bo-op mekaar, al die note gelyk. Die golflyn links daarvan sê dat hulle nie saam moet kom nie, maar vinnig na mekaar, van onder na bo. Die woord kom van die Italiaanse arpa, die harp — ’n instrument wat ’n akkoord nie anders kan vat nie.
Op hierdie bladsy staan elke geval twee keer langs mekaar: links sonder die teken, regs daarmee. Wie na albei luister, hoor dieselfde note en ’n ander begin. Dít is juis wat hierdie teken van byna al die ander op hierdie bladsye onderskei: hier verander die klank werklik en nie net die prentjie nie. Albei is nagemeet — die insetoomblikke uit die klank, die golf en die plek van die koppe uit die gedrukte beeld.
Die akkoord word daardeur nie langer nie. Die note tree verskuif in en hou saam op; aan die einde staan dieselfde klank, dit het net langs ’n ander pad daar gekom.
Die akkoord sonder teken
Vier koppe bo-op mekaar, een inset: so lyk ’n akkoord wanneer niks verder daarby staan nie. Al die note begin saam en hou saam op. Hierdie beeld is die vergelykingspunt vir alles wat volg — regs daarvan staan dieselfde ding nog ’n keer, en daar is dit juis hierdie een inset wat verander.
Van onder na bo
Dieselfde vier note, nou met die golflyn. In die klank tree hulle na mekaar in, van onder na bo, en die afstand is so klein dat dit nog soos ’n akkoord klink en nie soos ’n toonleer nie. Die pylpunt is nie nodig wanneer daar in elk geval boontoe gebreek word nie; party uitgawes sit dit tog by, om geen twyfel te laat nie.
Van bo na onder
Dieselfde akkoord, die pyl wys na onder. Nou kom die hoogste noot eerste en die laagste laaste. Dit is duidelik seldsamer en staan meestal waar ’n bas moet naklink, of waar die hand van bo af kom. Wie die twee beelde na mekaar beluister, hoor die verskil dadelik: dieselfde note, maar die beweging loop agteruit.
Die wyd gespreide akkoord
Hier lê die note oor twee oktawe versprei, in die bassleutel. Een hand gryp dit nie op een slag nie, en juis daarvoor bestaan die teken: die golf maak van ’n onspeelbare greep ’n speelbare een. In klavierskryfwerk staan dit daarom besonder dikwels, en daar meestal sonder ’n pyl.
Die teken geld vir een akkoord
Twee akkoorde na mekaar, en net voor die eerste staan ’n golf. Die tweede bly ’n pilaar. Dit is die antwoord op ’n algemene vraag: die teken geld vir die akkoord waarvoor dit staan, nie vir die maat en nie vir die hele plek nie. Wie die volgende ook gebreek wil hê, skryf ’n tweede golf.
Hoe vinnig en watter kant toe
Hoe vinnig gebreek word, staan nêrens nie. Dit hang af van die tempo, van die instrument en van die karakter van die plek: by ’n rustige slot mag die golf sy tyd neem, middel in ’n vinnige loop is dit byna een aanslag. Een reël is daar tog — die boonste noot behoort op die slag te val wanneer die melodie daar bo lê, en die onderste wanneer die bas tel. Nie een van die twee word in ’n goeie uitgawe gedruk nie; dit is die speler se saak.
Die rigting staan wél daar. Sonder ’n pyl word van onder na bo gebreek, en dit is die gewone geval. ’n Pyl na onder aan die einde van die golf draai dit om: dan kom die hoogste noot eerste. Albei gevalle is op hierdie bladsy te hoor, en in die klank staan die toonhoogtes werklik in omgekeerde volgorde.
Wat langsaan staan
Uit watter note ’n akkoord bestaan en watter daar is: Artikulasie. Ander tekens wat voorskryf hóé ’n noot gespeel word eerder as watter een: Versierings.
Musieksimbole · Artikulasie · Versierings · Musiekwoordeboek
Anotona doen dit vir jou
Neem 'n foto van die bladmusiek of speel die wysie — Anotona herken die toonsoort, skryf die note neer en verplaas hulle na enige ander. Gratis.
Kyk na AnotonaElke noot op hierdie bladsy is uitgereken, nie oorgeskryf nie.