Versierings
Ses versierings, elkeen twee keer gegraveer: die teken soos dit gedruk word en dieselfde plek uitgeskryf in note — albei klink, en albei duur presies ewe lank.
Een teken bo die noot, en uit een klank word vier. ʼn Versiering skryf nie ander note voor nie, maar ʼn manier om hierdie een te speel: die geskrewe waarde bly heel, en die teken sê wat daarbinne gebeur. Elke versiering staan hier twee keer — soos dit gedruk word en daaronder uitgeskryf in note. Albei weergawes duur ewe lank; om hulle na mekaar te hoor is juis wat die afstand tussen skrif en klank hoorbaar maak.
Triller
Die hoofnoot en die buurman daarbo wissel so vinnig af as wat dit skoon bly. Die teken sê nie hoeveel wisselings dit is nie; uitgeskryf staan hier vier pare, en die nootwaarde bly presies dieselfde.
Bomordent
Een vinnige stap op en terug, daarna bly die hoofnoot lê. Die teken is die gladde sigsag sonder strepie. Die stap duur nie langer as ʼn oogknip nie — die hele res van die waarde behoort aan die hoofnoot.
Mordent
Dieselfde af: een keer kort na die buurman daaronder en dadelik terug. Die teken dra ʼn regop strepie deur die middel van die sigsag. Dit is die hele verskil met die bomordent, en dit word maklik miskyk.
Dubbelslag
Vier klanke om die geskrewe noot: die buurman bo, die hoofnoot, die buurman onder, die hoofnoot. Staan die teken bo die noot, begin die draai dadelik; staan dit agterna, klink die noot eers en die draai kom aan die einde.
Kort voorslag
Die klein nootjie het ʼn strepie deur sy vlaggie en word so kort as moontlik gespeel. Dit neem byna niks van die hoofnoot nie: dit val op die slag, en die hoofnoot volg onmiddellik.
Lang voorslag
Die klein nootjie sonder strepie is nie sierwerk in die kantlyn nie, maar ʼn voorhouding. Dit neem die helfte van die hoofnoot se waarde — by ʼn gepunteerde twee derdes — en los eers daarna op. Klein geskryf, is dit juis dit wat ʼn mens hoor.
Van bo of van die hoofnoot af?
Hier loop die menings uiteen: begin ʼn triller op die geskrewe noot of op die buurman daarbo? In die barok, en nog by Mozart, begin dit van bo — die versiering is daar ʼn spanning wat oplos. In die negentiende eeu, van Hummel en Chopin af, begin dit op die hoofnoot. Die prente hier wys die latere lesing; by ou musiek hoort ʼn blik in die voorwoord van die uitgawe by die werk, en ʼn goeie uitgawe sê dit juis daar.
Hoeveel note in ʼn versiering pas, sê geen teken nie. Dit hang van tempo en instrument af: wat hier met vier wisselings uitgeskryf is, word in ʼn stadige deel minder en in ʼn vinnige meer.
Twee wat nie uitgeskryf kan word nie
Twee tekens ontbreek in hierdie ry, Arpeggio en Glissando, en wel om een rede: hulle het geen vaste note nie. Die golflyn voor ʼn akkoord sê dat sy klanke na mekaar kom — nie hoe vinnig nie. Die streep tussen twee note sê dat die pad tussenin klink — op die klavier is dit die klawers tussenin, op die viool ʼn glybaan sonder trappies. Wat tussenin lê, bepaal die instrument, en daarom laat dit hom nie in note sit nie.
Musieksimbole · Dinamiek · Nootwaardes · Musiekwoordeboek
Anotona doen dit vir jou
Neem 'n foto van die bladmusiek of speel die wysie — Anotona herken die toonsoort, skryf die note neer en verplaas hulle na enige ander. Gratis.
Kyk na AnotonaElke noot op hierdie bladsy is uitgereken, nie oorgeskryf nie.