Herhalingstekens
Ses skryfwyses wat sê in watter volgorde die mate gespeel word — elkeen twee keer: soos gedruk en volledig uitgeskryf, albei om na te luister.
Herhalingstekens spaar papier. Hulle verander nie ’n enkele noot nie, net die volgorde waarin die geskrewe mate gespeel word: uit drie gedrukte mate kom vyf gespeelde, uit vier kom agt. Juis daarom word hulle so dikwels verkeerd gelees — ’n mens sien minder as wat jy speel.
Daarom staan elke geval twee keer op hierdie bladsy: een keer soos dit gedruk is en een keer volledig uitgeskryf. In die uitgeskrewe prent behou elke maat die nommer wat dit in die gedrukte een het. Wie die ry syfers daaronder saamlees, sien die pad; wie die knoppie druk, hoor dit.
Elke maat het sy eie toonhoogte en duur ’n heelnoot lank. Dit is nie musiek nie maar ’n padwyser: net so hoor ’n mens watter maat tans klink.
Herhalingsteken
Twee punte voor die maatstreep sê: terug na die begin en nog een keer. Ontbreek die openende teken, dan gaan ’n mens terug na die begin van die stuk. Die tweede keer word die punte verbygegaan en ’n mens gaan reguit voort — anders sou jy nooit by die einde uitkom nie.
Die pad: 1 2 1 2 3
Twee dele agtermekaar
Staan daar by dieselfde maatstreep ’n sluitende en ’n openende paar punte, dan eindig ’n herhaalde deel en begin die volgende. Dit is die gewone vorm van ’n menuet of ’n dansdeel: twee dele, elk op sy eie twee keer gespeel.
Die pad: 1 2 1 2 3 4 3 4
Prima volta, seconda volta
Die hakies bo die laaste mate sê wat by die eerste en wat by die tweede deurgang gespeel word. Die eerste keer geld die hakie met die een en daarna die terugsprong; die tweede keer word dit oorgeslaan en ’n mens gaan voort in die hakie met die twee.
Die pad: 1 2 3 1 2 4
Da capo (D.C.)
Aan die einde staan Da Capo al Fine: begin weer van bo af en hou op by die woord Fine. Fine staan in die middel van die stuk en nie by die slot nie — by die eerste deurgang word dit verbygegaan, by die tweede is dit die einde.
Die pad: 1 2 3 1 2
Dal segno (D.S.)
Dal Segno al Fine stuur nie na die begin nie maar na die teken wat êrens binne die stuk staan. Van daar af speel ’n mens nog een keer totdat Fine bereik is. Dit spaar die inleiding wanneer dit net een keer moet klink.
Die pad: 1 2 3 4 2 3
Coda
Dal Segno al Coda spring terug na die teken en, by die tweede bereiking van To Coda, uit na die koda — sy eie slotdeel. Wat tussen To Coda en die koda staan, word by daardie tweede deurgang oorgeslaan. So kry ’n stuk ’n slot wat net een keer voorkom.
Die pad: 1 2 3 2 4
Hoe ’n springteken gelees word
Alle springtekens volg dieselfde reël: ’n mens speel voort totdat ’n woord iets anders sê, spring een keer na waar die woord wys, en gaan van daar weer reguit aan. ’n Teken word net EEN keer gevolg — die volgende keer as jy daarby verbykom, is dit reeds opgebruik. Wie dit vergeet, bly in die lus vassteek.
Die woorde staan in Italiaans in elke uitgawe ter wêreld, net soos forte en piano: da capo beteken van voor af, dal segno van die teken af, fine einde, al fine tot die einde. Hulle word nie vertaal nie, want hulle behoort aan die notebeeld en nie aan die teks nie.
Die sprong na die koda word twee keer gelees: by die eerste deurgang is To Coda net ’n aantekening in die kantlyn en word verbygegaan. Ná die terugsprong is dit die uitstappunt — van daar gaan ’n mens by die kodateken voort. Wat tussenin staan, word die tweede keer oorgeslaan; juis daarvoor is ’n koda daar.
Twee tekens wat nie hier hoort nie
Twee tekens word graag in dieselfde sak as die springtekens gegooi, hoewel hulle iets anders doen. Maatherhaling staan vir ’n maat wat presies soos die vorige klink — dit spaar skryfwerk binne die reël, maar dit stuur niemand terug nie. En Opslag is glad nie ’n herhalingsteken nie maar die onvolledige maat aan die begin; by ’n herhaling vul die opmaat en die slotmaat mekaar dikwels aan tot een volle maat.
Musieksimbole · Artikulasie · Versierings · Musiekwoordeboek
Anotona doen dit vir jou
Neem 'n foto van die bladmusiek of speel die wysie — Anotona herken die toonsoort, skryf die note neer en verplaas hulle na enige ander. Gratis.
Kyk na AnotonaElke noot op hierdie bladsy is uitgereken, nie oorgeskryf nie.