Bindboog en fraseerboog
Vyf gevalle, elkeen twee keer om na te luister: dieselfde nootkoppe sonder boog en met. Wat verander, staan nie in die prent nie maar in die klank.
’n Boog tussen twee nootkoppe lyk altyd dieselfde. Wat hy beteken, word deur een ding alleen bepaal: die toonhoogte van die koppe wat hy verbind.
Dieselfde hoogte: dan is dit ’n bindboog, en uit twee note word een enkele klank wat so lank duur soos albei saam. Die tweede kop word nooit aangeslaan nie — hy staan daar net om te sê hoeveel langer die eerste nog duur.
Verskillende hoogte: dan is dit ’n fraseerboog, en daar bly net soveel klanke as wat daar koppe is. Hulle word bloot sonder afsit gespeel, die een in die volgende in.
Daarom staan elke geval hier twee keer, met ewe veel koppe in albei prente. Wie saamtel, hoor agter ’n bindboog minder klanke as wat hy sien. Dit is die hele verskil, en dit is nie uitleg nie maar iets wat gehoor word.
Die bindboog
Twee eenderse note met ’n boog tussenin: net die eerste word gespeel, en dit klink verder totdat ook die tweede verstreke sou wees. In die prent staan vier koppe, drie klanke word gehoor. Dit is nodig oral waar ’n duur nie as een enkele nootwaarde geskryf kan word nie — en dit gebeur meer dikwels as wat ’n mens dink.
Meer as twee note
Die boog bind altyd presies twee koppe aanmekaar. Moet ’n klank oor drie lê, dan staan daar twee boë, die een na die ander; die middelste noot dra albei punte. Tog word net een klank gehoor, en dit duur so lank soos al die koppe saam. So kan enige duur geskryf word, ook een waarvoor daar glad geen teken bestaan nie.
Oor die maatstreep heen
Die maatstreep keer nie ’n klank nie. Begin ’n noot aan die einde van ’n maat en moet dit in die volgende inklink, dan word dit by die streep gedeel en gebind — anders gaan dit nie, want elke maat moet op sy eie klop. Daarvan word niks gehoor nie: die klank loop glad oor die grens heen, asof dit nie daar is nie.
Die fraseerboog
Oor verskillende toonhoogtes sê dieselfde boog iets heeltemal anders: speel dit sonder om af te sit. Die klanke bly wat hulle is en elkeen word aangeslaan; wat verbind word, is die manier waarop hulle mekaar opvolg. By strykers beteken dit een stryk vir die hele klomp, by blasers een asem, by die klavier vingers wat bly lê.
Die sinkopee
’n Bindboog oor ’n polsslag heen skuif die gewig. Die lang klank begin nie op die slag nie maar langsaan, en loop reg daaroor — die slag is daar, maar niemand speel dit nie. Juis hiervan leef dansmusiek, jazz en die halwe popmusiek. Gedruk lyk dit na ’n kleinigheid; in klank hoor ’n mens dadelik dat iets kantel.
Waaraan hulle onderskei word
Die tafel wys dieselfde boog twee keer, elke keer oor twee koppe. Links het die koppe dieselfde hoogte, regs nie — meer is dit nie, en meer is ook nie nodig nie. Links klink twee lang klanke, regs vier kortes.
Wie die Die bindboog en die Die fraseerboog uitmekaar wil hou, kyk dus nie na die boog nie maar na die koppe daaronder. Dit geld ook waar dit ongewoon lyk: ’n boog oor drie of meer eenderse koppe bind nie legato nie, hy hou — elke noot aan die volgende. En ’n boog oor twee koppe wat ’n halftoon uitmekaar lê, hou nie, hy bind, hoe naby die hoogtes ook al is.
Wat langsaan staan
Hoe lank ’n noot sonder boog duur en watter waardes daar is, staan by die Nootwaardes. Hoe ’n klank ingesit word — kort, beklemtoon, gedra — staan by die Artikulasie; die fraseerboog hoort by daardie familie, want hy sê dieselfde as die woord legato.
Musieksimbole · Nootwaardes · Artikulasie · Musiekwoordeboek
Anotona doen dit vir jou
Neem 'n foto van die bladmusiek of speel die wysie — Anotona herken die toonsoort, skryf die note neer en verplaas hulle na enige ander. Gratis.
Kyk na AnotonaElke noot op hierdie bladsy is uitgereken, nie oorgeskryf nie.