Kierunek laseczki nuty
Pięć przypadków do posłuchania i obejrzenia: ten sam takt raz złożony poprawnie, raz z laseczką wymuszoną odwrotnie. Brzmienie pozostaje to samo.
Laseczka nie mówi nic o brzmieniu. Zwraca się w górę albo w dół po to, żeby nuta została w pięciolinii, zamiast wystawać poza jej krawędź. Regułą jest linia środkowa — trzecia z pięciu: poniżej niej laseczka idzie w górę i stoi po prawej stronie główki, na niej i powyżej idzie w dół i stoi po lewej.
W kluczu wiolinowym na linii środkowej leży h, w kluczu basowym d. Nie chodzi więc o stałą wysokość dźwięku, lecz o miejsce w pięciolinii — to samo h dostaje w innym kluczu inną laseczkę.
Na tej stronie każdy przypadek stoi dwa razy obok siebie: po lewej tak, jak powinien być złożony, po prawej z wymuszonym przeciwieństwem. Oba brzmią tak samo — wysokości i wejścia zmierzono w dźwięku, kierunek laseczki w wydrukowanym obrazie.
Poniżej linii środkowej
E stoi poniżej linii środkowej, więc laseczka idzie w górę i siedzi po prawej stronie główki. Tak zostaje w pięciolinii. Po prawej to samo e z laseczką wymuszoną w dół: wystaje pod pięciolinię, a czytanie staje się cięższe. Wysokość dźwięku jest na obu obrazach ta sama.
Na linii środkowej i powyżej
Wysokie c leży powyżej linii środkowej, więc laseczka idzie w dół i siedzi po lewej stronie główki. Granica jest ostra: już h na linii środkowej dostaje laseczkę w dół. Po prawej ta sama nuta z laseczką wymuszoną w górę — znowu ten sam dźwięk, inny obraz.
Akord: decyduje dźwięk najdalszy
Akord ma trzy główki i jedną laseczkę. O jej kierunku decyduje dźwięk stojący najdalej od linii środkowej. Tutaj najniższy leży dalej niż najwyższy, więc laseczka idzie w górę — choć jedna z nut stoi powyżej linii środkowej. Po prawej ten sam akord wymuszony w dół.
Grupa pod belką: jeden kierunek dla wszystkich
Cztery ósemki pod jedną belką. Osobno wskazywałyby w różne strony, bo dwie leżą poniżej, a dwie powyżej linii środkowej. Ale belka wiąże je w grupę, a grupa dostaje jeden kierunek — według tej samej miary: liczy się dźwięk najdalszy. Po prawej ta sama grupa wymuszona w górę.
Dwa głosy: w przeciwne strony
Dwa głosy na jednej pięciolinii. Tu nie liczy się już położenie, lecz głos: górny dostaje laseczkę w górę, dolny w dół, nawet gdyby oba stały po tej samej stronie linii środkowej. Dzięki temu od razu widać, która nuta należy do którego głosu. Po prawej to samo zamienione — i właśnie wtedy gubi się wątek.
Decyduje linia środkowa
Trzy przypadki wykraczają poza prostą regułę i właśnie one mylą przy czytaniu. W akordzie decyduje dźwięk, który stoi najdalej od linii środkowej — ani najwyższy, ani najniższy. Grupa pod belką dostaje jeden jedyny kierunek dla wszystkich nut, także tam, gdzie pojedyncze stałyby inaczej. A gdzie dwa głosy dzielą jedną pięciolinię, górny zawsze idzie w górę, a dolny zawsze w dół, niezależnie od tego, gdzie leżą nuty: tam laseczka mówi, do którego głosu nuta należy.
Cała nuta nie ma laseczki w ogóle. Pytanie pojawia się dopiero od półnuty — a od ósemki dochodzi chorągiewka, zawsze po tej samej stronie co laseczka.
Co stoi obok
Jak długa jest nuta i skąd w ogóle bierze się laseczka: Wartości nut. Jak czytać zapis nutowy od początku: Nauka czytania nut.
Znaki muzyczne · Nauka czytania nut · Słownik nutowy
Anotona zrobi to za ciebie
Sfotografuj nuty albo zagraj melodię — Anotona rozpozna tonację, zapisze nuty i przetransponuje je do dowolnej tonacji. Za darmo.
Zobacz AnotonęKażdy dźwięk na tej stronie jest obliczony, a nie przepisany z tabeli.