Siedem skal modalnych

C Jońska (durowa)

Białe klawisze od C do C — 1. stopień C-dur jako dźwięk podstawowy.

Dźwięki

C D E F G A B

Cecha

brak — to jest skala durowa

Typowe następstwo

I–IV–V–I: C – F – G – C

Podstawowa skala muzyki zachodniej: dwa całe tony, półton, trzy całe tony, półton.

C Jońska z chwytami i klawiaturą

D dorycka

Białe klawisze od D do D — 2. stopień C-dur jako dźwięk podstawowy.

Dźwięki

D E F G A B C

Cecha

seksta wielka — inaczej niż w moll

Typowe następstwo

i–IV–i–IV: Dm – G – Dm – G

Moll z wielką sekstą. Skala jazzu i niezliczonych melodii ludowych.

D dorycka z chwytami i klawiaturą

E frygijska

Białe klawisze od E do E — 3. stopień C-dur jako dźwięk podstawowy.

Dźwięki

E F G A B C D

Cecha

♭2 — inaczej niż w moll

Typowe następstwo

i–♭II–i–♭II: Em – F – Em – F

Moll z małą sekundą — półton tuż nad toniką daje jej hiszpańską barwę.

E frygijska z chwytami i klawiaturą

F lidyjska

Białe klawisze od F do F — 4. stopień C-dur jako dźwięk podstawowy.

Dźwięki

F G A B C D E

Cecha

♯4 — inaczej niż w dur

Typowe następstwo

I–II–I–II: F – G – F – G

Dur z kwartą zwiększoną. Brzmi lekko i otwarcie; częsta w muzyce filmowej.

F lidyjska z chwytami i klawiaturą

G miksolidyjska

Białe klawisze od G do G — 5. stopień C-dur jako dźwięk podstawowy.

Dźwięki

G A B C D E F

Cecha

♭7 — inaczej niż w dur

Typowe następstwo

I–♭VII–IV–I: G – F – C – G

Dur z małą septymą. Skala akordu dominantowego septymowego, bluesa i rocka.

G miksolidyjska z chwytami i klawiaturą

A Eolska (molowa naturalna)

Białe klawisze od A do A — 6. stopień C-dur jako dźwięk podstawowy.

Dźwięki

A B C D E F G

Cecha

♭6 i ♭7 — moll naturalna

Typowe następstwo

i–♭VI–♭VII–i: Am – F – G – Am

Te same dźwięki co skala durowa o małą tercję wyżej, tylko liczone od innego dźwięku.

A Eolska z chwytami i klawiaturą

B lokrycka

Białe klawisze od B do B — 7. stopień C-dur jako dźwięk podstawowy.

Dźwięki

B C D E F G A

Cecha

♭2 i ♭5 — akord podstawowy jest zmniejszony

Typowe następstwo

i°–♭II–i°–♭II: Bdim – C – Bdim – C

Jedyny tryb z kwintą zmniejszoną nad toniką — dlatego rzadko występuje samodzielnie.

B lokrycka z chwytami i klawiaturą

Wszystkie siedem na C

Na tym samym dźwięku podstawowym różnicę słychać najlepiej: wyróżnione jest to, co odbiega od dur. Dorycka, frygijska, eolska i lokrycka mają tercję małą (charakter mollowy), jońska, lidyjska i miksolidyjska wielką (charakter durowy).

Od jasnego do ciemnego

Każdy stopień podwyższony rozjaśnia, każdy obniżony przyciemnia. Lidyjska jako jedyna ma stopień podwyższony, lokrycka ma pięć obniżonych:

lidyjska › Jońska › miksolidyjska › dorycka › Eolska › frygijska › lokrycka

Jak rozpoznać skalę modalną

Najpierw dźwięk podstawowy — ten, na którym utwór się wspiera, zwykle bas pierwszego i ostatniego akordu. Potem tercja nad nim: mała to rodzina mollowa, wielka durowa. Potem dźwięk charakterystyczny: seksta wielka nad moll to dorycka, sekunda mała frygijska, kwarta podwyższona nad dur lidyjska, septyma mała miksolidyjska.