Łuk przedłużający i legato
Pięć przypadków, każdy dwukrotnie do posłuchania: te same główki nut bez łuku i z łukiem. To, co się zmienia, nie stoi w obrazie, lecz w brzmieniu.
Łuk między dwiema główkami nut wygląda zawsze tak samo. O jego znaczeniu decyduje jedna jedyna rzecz: wysokość główek, które łączy.
Ta sama wysokość: wtedy jest to łuk przedłużający, i z dwóch nut powstaje jeden dźwięk, trwający tyle co obie razem. Druga główka nigdy nie zostaje uderzona — stoi tam tylko po to, by powiedzieć, jak długo trwa jeszcze pierwsza.
Różna wysokość: wtedy jest to łuk legato, i dźwięków zostaje tyle, ile jest główek. Gra się je po prostu bez odrywania, jeden w drugi.
Dlatego każdy przypadek stoi tu dwa razy, z tą samą liczbą główek na obu obrazach. Kto liczy, słyszy za łukiem przedłużającym mniej dźwięków, niż widzi. To cała różnica i nie jest to kwestia interpretacji, lecz słuchu.
Łuk przedłużający
Dwie jednakowe nuty, łuk między nimi: gra się tylko pierwszą, a ona brzmi dalej, aż także druga by się skończyła. Na obrazie stoją cztery główki, słychać trzy dźwięki. Potrzebne jest to wszędzie tam, gdzie czasu trwania nie da się zapisać jedną wartością nuty — a zdarza się to częściej, niż można by sądzić.
Więcej niż dwie nuty
Łuk wiąże zawsze dokładnie dwie główki. Ma dźwięk objąć trzy, stoją tam dwa łuki, jeden po drugim; środkowa nuta nosi oba końce. Mimo to słychać tylko jeden dźwięk, trwający tyle co wszystkie główki razem. Tak da się zapisać dowolny czas trwania, także taki, dla którego nie ma żadnego znaku.
Ponad kreską taktową
Kreska taktowa nie zatrzymuje dźwięku. Jeśli nuta zaczyna się na końcu taktu i ma zabrzmieć w następnym, dzieli się ją przy kresce i wiąże — inaczej nie da rady, bo każdy takt musi się zamknąć sam dla siebie. Nie słychać z tego nic: dźwięk przechodzi gładko przez granicę, jakby jej tam nie było.
Łuk legato
Nad różnymi wysokościami ten sam łuk mówi coś zupełnie innego: graj to bez odrywania. Dźwięki pozostają tym, czym są, i każdy zostaje uderzony; związany zostaje sposób, w jaki po sobie następują. Na smyczkach znaczy to jedno pociągnięcie na całość, na dętych jeden oddech, przy fortepianie trzymane palce.
Synkopa
Łuk przedłużający ponad miarą przesuwa ciężar. Długi dźwięk zaczyna się nie na uderzeniu, lecz obok niego, i biegnie ponad nim — uderzenie jest, ale nikt go nie gra. Właśnie z tego żyją muzyka taneczna, jazz i połowa popu. W druku wygląda to na drobiazg; w brzmieniu słychać od razu, że coś się przechyla.
Po czym się je rozróżnia
Tablica pokazuje dwa razy tę samą krzywą, za każdym razem nad dwiema główkami. Po lewej główki mają tę samą wysokość, po prawej nie — nic więcej i nic więcej nie potrzeba. Po lewej brzmią dwa długie dźwięki, po prawej cztery krótkie.
Kto chce odróżnić Łuk przedłużający od Łuk legato, patrzy więc nie na łuk, lecz na główki pod nim. Dotyczy to także tego, co wygląda nietypowo: łuk nad trzema lub więcej jednakowymi główkami nie wiąże legato, lecz przedłuża — każdą nutę z następną. A łuk nad dwiema główkami odległymi o półton nie przedłuża, lecz wiąże, choćby wysokości leżały najbliżej siebie.
Co stoi obok
Jak długo trwa nuta bez łuku i jakie wartości istnieją, stoi przy Wartości nut. Jak dźwięk jest zaczynany — krótko, z akcentem, nośnie — stoi przy Artykulacja; łuk legato należy do tej rodziny, bo mówi to samo co słowo legato.
Znaki muzyczne · Wartości nut · Artykulacja · Słownik nutowy
Anotona zrobi to za ciebie
Sfotografuj nuty albo zagraj melodię — Anotona rozpozna tonację, zapisze nuty i przetransponuje je do dowolnej tonacji. Za darmo.
Zobacz AnotonęKażdy dźwięk na tej stronie jest obliczony, a nie przepisany z tabeli.