Ozdobniki
Sześć ozdobników, każdy wygrawerowany dwa razy: znak tak, jak się go drukuje, i to samo miejsce rozpisane na nuty — oba brzmią i oba trwają dokładnie tyle samo.
Jeden znak nad nutą i z jednego dźwięku robią się cztery. Ozdobnik nie przepisuje innych dźwięków, lecz sposób zagrania tego jednego: zapisana wartość zostaje w całości, a znak mówi, co dzieje się w jej wnętrzu. Każdy ozdobnik stoi tu dwa razy — tak, jak się go drukuje, i pod spodem rozpisany na nuty. Obie wersje trwają tyle samo; wysłuchanie ich jedna po drugiej sprawia, że słychać odległość między zapisem a brzmieniem.
Tryl
Nuta główna i sąsiadka powyżej zmieniają się tak szybko, jak długo zostaje czysto. Znak nie mówi, ile jest tych zmian; rozpisane są tu cztery pary, a wartość nuty pozostaje dokładnie ta sama.
Mordent górny
Jeden szybki krok w górę i z powrotem, potem zostaje nuta główna. Znak to gładki zygzak bez kreski. Krok trwa nie dłużej niż mgnienie — cała reszta wartości należy do nuty głównej.
Mordent
To samo w dół: raz krótko do sąsiadki poniżej i zaraz z powrotem. Znak nosi pionową kreskę przez środek zygzaka. To cała różnica wobec mordentu górnego, i łatwo ją przeoczyć.
Obiegnik
Cztery dźwięki dookoła zapisanej nuty: sąsiadka powyżej, nuta główna, sąsiadka poniżej, nuta główna. Nad nutą obieg zaczyna się od razu; za nutą najpierw brzmi ona sama, a obieg przychodzi na końcu.
Krótka przednutka
Mała nuta ma kreskę przez chorągiewkę i gra się ją tak krótko, jak tylko się da. Nucie głównej nie zabiera prawie nic: pada na raz, a nuta główna następuje natychmiast.
Długa przednutka
Mała nuta bez kreski nie jest ozdobą na marginesie, lecz opóźnieniem. Zabiera połowę wartości nuty głównej — z nuty z kropką dwie trzecie — i dopiero potem się rozwiązuje. Zapisana drobnym drukiem, to właśnie ją się słyszy.
Od góry czy od nuty głównej?
Tu zdania się rozchodzą: czy tryl zaczyna się od nuty zapisanej, czy od sąsiadki powyżej? W baroku, a jeszcze u Mozarta, zaczyna się od góry — ozdobnik jest tam napięciem, które się rozwiązuje. W dziewiętnastym wieku, od Hummla i Chopina, zaczyna się od nuty głównej. Obrazki pokazują tu późniejsze odczytanie; w dawnej muzyce zajrzenie do przedmowy wydania należy do pracy, a dobre wydanie mówi o tym właśnie tam.
Ile dźwięków mieści się w ozdobniku, nie mówi żaden znak. Zależy to od tempa i instrumentu: to, co rozpisano tu na cztery zmiany, w części wolnej będzie ich mniej, a w szybkiej więcej.
Dwa, których nie da się rozpisać
W tym szeregu brakuje dwóch znaków, Arpeggio i Glissando, a to z jednego powodu: nie mają stałych dźwięków. Falista linia przed akordem mówi, że jego dźwięki przychodzą jeden po drugim — nie mówi, jak szybko. Kreska między dwiema nutami mówi, że droga pomiędzy nimi brzmi — na fortepianie są to klawisze po drodze, na skrzypcach zjazd bez stopni. Co leży pomiędzy, rozstrzyga instrument, i dlatego nie da się tego zapisać nutami.
Znaki muzyczne · Dynamika · Wartości nut · Słownik nutowy
Anotona zrobi to za ciebie
Sfotografuj nuty albo zagraj melodię — Anotona rozpozna tonację, zapisze nuty i przetransponuje je do dowolnej tonacji. Za darmo.
Zobacz AnotonęKażdy dźwięk na tej stronie jest obliczony, a nie przepisany z tabeli.