Cadensen

De volledige cadens

I–IV–V–I · C – F – G – C · T–S–D–T

Tonica, subdominant, dominant, tonica — de grondformule waarmee een toonsoort wordt vastgelegd. Samen bevatten de drie hoofddrieklanken alle zeven tonen van de toonladder.

Authentiek slot (volkomen cadens)

V–I · G – C · D–T

Dominant naar tonica: het slot dat klinkt als een punt. Volkomen heet het als beide akkoorden in grondligging staan en de melodie op de grondtoon eindigt.

Plagaal slot

IV–I · F – C · S–T

Subdominant naar tonica: het »amen« aan het eind van koralen. Zachter dan het authentieke slot, omdat geen leidtoon naar de grondtoon trekt.

Halfslot

I–V · C – G · T–D

Eindigt op de dominant: een komma, geen punt. De zin blijft open en je verwacht het vervolg.

Bedrogslot (onderbroken cadens)

V–vi · G – Am · D–Tp

De dominant lost niet op naar de tonica maar naar de parallelle mineurtoonsoort: het oor verwacht C majeur en krijgt a mineur. Zo rekt men een zin.

Frygisch halfslot (in a mineur)

iv⁶–V · Dm/F – E · s–D

In mineur: de subdominant in de eerste omkering daalt een halve toon naar de dominant. Die stap in de bas klinkt frygisch — barok en flamenco.

Hoe je ze herkent

Let op het laatste akkoord. Tonica aan het eind: authentiek slot (vanaf de dominant) of plagaal slot (vanaf de subdominant). Dominant aan het eind: halfslot. Een dominant die niet naar de tonica gaat: bedrogslot.