Dynamiek — de sterktetekens
De acht sterktegraden van pianississimo tot fortississimo, de haarspelden voor crescendo en diminuendo en de accenten sfz en fp — gegraveerd en om te beluisteren, elke graad werkelijk zachter of luider.
Dynamiek is de sterkte en haar verandering. De tekens komen uit het Italiaans: piano zacht, forte luid, mezzo half. Ze staan onder de notenbalk (bij zang erboven) en gelden tot een nieuw teken ze vervangt. Absolute waarden bestaan niet — een f in een strijkkwartet is zachter dan een in een harmonieorkest. De graden zijn verhoudingen tot elkaar.
De acht graden
Van links naar rechts elke graad een tikje luider — de afspeelknop speelt ze zo.
De tekens
Luider en zachter worden
De openende haarspeld heet crescendo (luider), de sluitende diminuendo of decrescendo (zachter). Ze zegt precies waar de verandering begint en eindigt; het woord cresc. met puntjes erachter betekent hetzelfde over een langer stuk.
Accenten
sfz (sforzato) is een enkele nadruk op één noot, fp (fortepiano) een luide inzet die meteen zacht verdergaat. Beide gelden alleen voor die ene noot; daarna geldt de vorige graad weer.
Veranderingen en accenten
| Teken | Italiaans | Betekenis |
|---|---|---|
| cresc. / < | Crescendo | de klank groeit |
| dim. / > | Diminuendo | de klank neemt af |
| sfz | Sforzato | één scherp accent |
| fp | Fortepiano | luid inzetten, meteen zacht verder |
| subito p | Subito | plotseling — sub. p betekent: zacht zonder overgang |
| poco a poco | Poco a poco | beetje bij beetje — cresc. poco a poco loopt over vele maten |
Notentekens · Muziektermen · Nootwaarden · Noten leren lezen
Anotona doet het voor je
Maak een foto van een blad muziek of speel de melodie — Anotona vindt de toonsoort, zet de noten en transponeert ze naar elke andere. Gratis.
Bekijk AnotonaElke noot op deze pagina is berekend, niet overgetypt.