Herhalingstekens
Zes schrijfwijzen die zeggen in welke volgorde de maten gespeeld worden — elk twee keer: gedrukt en uitgeschreven, allebei om te beluisteren.
Herhalingstekens besparen papier. Ze veranderen geen enkele noot, alleen de volgorde waarin de geschreven maten gespeeld worden: uit drie gedrukte maten komen er vijf gespeelde, uit vier komen er acht. Precies daarom worden ze zo vaak verkeerd gelezen — je ziet minder dan je speelt.
Daarom staat elk geval twee keer op deze bladzijde: één keer zoals het gedrukt is en één keer uitgeschreven. In het uitgeschreven beeld houdt elke maat het nummer dat hij in het gedrukte heeft. Wie de rij cijfers eronder meeleest, ziet de weg; wie op de knop drukt, hoort hem.
Elke maat heeft een eigen toonhoogte en duurt een hele noot. Dat is geen muziek maar een wegwijzer: alleen zo hoor je welke maat er klinkt.
Herhalingsteken
Twee punten voor de maatstreep zeggen: terug naar het begin en nog een keer. Ontbreekt het openende teken, dan ga je terug naar het begin van het stuk. De tweede keer worden de punten overgeslagen en ga je rechtdoor — anders zou je nooit aan het eind komen.
De weg: 1 2 1 2 3
Twee delen achter elkaar
Staan op dezelfde maatstreep een sluitend en een openend paar punten, dan eindigt een herhaald deel en begint het volgende. Dat is de gebruikelijke vorm van een menuet of een dansdeel: twee delen, elk voor zich twee keer.
De weg: 1 2 1 2 3 4 3 4
Eerste en tweede huis
De haken boven de laatste maten zeggen wat er bij de eerste en wat er bij de tweede doorgang gespeeld wordt. De eerste keer geldt de haak met de één en daarna de terugsprong; de tweede keer wordt hij overgeslagen en ga je verder in de haak met de twee.
De weg: 1 2 3 1 2 4
Da capo (D.C.)
Aan het eind staat Da Capo al Fine: opnieuw vanaf het begin en stoppen bij het woord Fine. Fine staat midden in het stuk en niet aan het slot — bij de eerste doorgang wordt het overgeslagen, bij de tweede is het het einde.
De weg: 1 2 3 1 2
Dal segno (D.S.)
Dal Segno al Fine stuurt je niet naar het begin maar naar het teken dat ergens midden in het stuk staat. Vanaf daar speel je nog een keer tot Fine bereikt is. Dat spaart het begin uit als dat maar één keer hoeft te klinken.
De weg: 1 2 3 4 2 3
Coda
Dal Segno al Coda springt terug naar het teken en, bij het tweede bereiken van To Coda, naar buiten in de coda — het eigen slotdeel. Wat tussen To Coda en de coda staat wordt die tweede keer overgeslagen. Zo krijgt een stuk een slot dat maar één keer voorkomt.
De weg: 1 2 3 2 4
Hoe je een sprongteken leest
Alle sprongtekens volgen dezelfde regel: je speelt door tot een woord iets anders zegt, je springt één keer naar waar het woord wijst, en vanaf daar ga je weer rechtdoor. Een teken wordt maar ÉÉN keer opgevolgd — de volgende keer dat je er langskomt is het al verbruikt. Wie dat vergeet blijft in de lus hangen.
De woorden staan in elke uitgave ter wereld in het Italiaans, net als forte en piano: da capo betekent vanaf het begin, dal segno vanaf het teken, fine einde, al fine tot het einde. Ze worden niet vertaald, want ze horen bij het notenbeeld en niet bij de tekst.
De sprong naar de coda wordt twee keer gelezen: bij de eerste doorgang is To Coda alleen een aantekening in de marge en wordt overgeslagen. Na de terugsprong is het het uitstappunt — daar ga je verder bij het codateken. Wat ertussen staat wordt de tweede keer overgeslagen; daar is een coda precies voor.
Twee tekens die hier niet thuishoren
Twee tekens worden graag op één hoop gegooid met de sprongtekens, hoewel ze iets anders doen. Maatherhaling staat voor een maat die net zo klinkt als de vorige — het bespaart schrijfwerk binnen de regel, maar het stuurt niemand terug. En Opmaat is helemaal geen herhalingsteken maar de onvolledige maat aan het begin; bij een herhaling vullen opmaat en slotmaat elkaar vaak aan tot één hele.
Notentekens · Articulatie · Versieringen · Muziektermen
Anotona doet het voor je
Maak een foto van een blad muziek of speel de melodie — Anotona vindt de toonsoort, zet de noten en transponeert ze naar elke andere. Gratis.
Bekijk AnotonaElke noot op deze pagina is berekend, niet overgetypt.