Ka huli o ke kumu leo
ʻElima hihia e hoʻolohe a e nānā ai: ʻo ia ana hoʻokahi nō, hoʻokahi i hoʻonohonoho pono ʻia, hoʻokahi i huli ʻia ke kumu ma ka ikaika. ʻAʻole loli ke kani.
ʻAʻole ke kumu e ʻōlelo i kekahi mea no ke kani. Huli ʻo ia i luna a i lalo paha i mea e noho ai ka leo ma loko o nā laina ʻelima, ʻaʻole e puka i waho o kona kihi. ʻO ke kānāwai, ʻo ia ka laina waena — ke kolu o nā laina ʻelima: ma lalo iho ona, huli ke kumu i luna a kū ma ka ʻākau o ke poʻo; ma luna ona a ma kēlā ʻaoʻao aʻe, huli ʻo ia i lalo a kū ma ka hema.
Ma ke kī kiʻekiʻe, aia ʻo B ma ka laina waena; ma ke kī haʻahaʻa, ʻo D. No laila, ʻaʻole kēia he kiʻekiʻe paʻa o ke kani akā he wahi ma nā laina ʻelima — loaʻa i ua B lā hoʻokahi kekahi kumu ʻokoʻa ma kekahi kī ʻokoʻa.
Ma kēia ʻaoʻao, kū kēlā me kēia hihia ʻelua manawa ma ka ʻaoʻao o kekahi: ma ka hema e like me ka mea e pono ai ke hoʻonohonoho, ma ka ʻākau me ka mea kūʻē i kau ʻia ma ka ikaika. Kani like nā mea ʻelua — ua ana ʻia nā kiʻekiʻe a me nā hoʻomaka mai ke kani mai, a ʻo ka huli o ke kumu mai ke kiʻi paʻi mai.
Ma lalo o ka laina waena
Kū ʻo E ma lalo o ka laina waena, no laila huli ke kumu i luna a noho ma ka ʻākau o ke poʻo. Pēlā e noho ai ʻo ia ma loko o nā laina ʻelima. Ma ka ʻākau, ʻo ia E like nō me ke kumu i huli ʻia i lalo ma ka ikaika: puka ʻo ia ma lalo o nā laina ʻelima, a kaumaha aʻe ka heluhelu ʻana. Ua like ke kiʻekiʻe ma nā kiʻi ʻelua.
Ma ka laina waena a ma luna aʻe
Aia ʻo C kiʻekiʻe ma luna o ka laina waena, no laila huli ke kumu i lalo a noho ma ka hema o ke poʻo. Maʻalahi ka palena: ʻo B e noho ana ma ka laina waena, ua lawe mua ʻo ia i ke kumu i lalo. Ma ka ʻākau, ʻo ia leo like nō me ke kumu i huli ʻia i luna ma ka ikaika — ʻo ia kani like nō, he kiʻi ʻokoʻa.
Pihi leo: na ke kani mamao loa e hoʻoholo
He ʻekolu poʻo a hoʻokahi kumu ko kekahi pihi leo. Na ke kani e kū mamao loa mai ka laina waena e hoʻoholo i kona huli. Ma ʻaneʻi, ʻoi aku ka mamao o ke kani haʻahaʻa loa ma mua o ke kani kiʻekiʻe loa, no laila huli ke kumu i luna — ʻoiai e kū ana kekahi o nā leo ma luna o ka laina waena. Ma ka ʻākau, ʻo ia pihi leo like nō i huli ʻia i lalo ma ka ikaika.
Hui lāʻau: hoʻokahi huli no nā mea a pau
ʻEhā hapawalu ma lalo o hoʻokahi lāʻau. Ke kaʻawale, e huli lākou i nā ʻaoʻao like ʻole, no ka mea aia ʻelua ma lalo a ʻelua ma luna o ka laina waena. Akā, hoʻopaʻa ka lāʻau iā lākou i hoʻokahi hui, a loaʻa i ka hui hoʻokahi huli — ma ke ana like nō: helu ʻia ke kani mamao loa. Ma ka ʻākau, ʻo ia hui like nō i huli ʻia i luna ma ka ikaika.
Nā leo ʻelua: kaʻawale kekahi mai kekahi
ʻElua leo ma nā laina ʻelima hoʻokahi. Ma ʻaneʻi, ʻaʻole helu hou ʻia ke kūlana akā ʻo ka leo: lawe ka leo luna i ke kumu i luna, a ʻo ka leo lalo i lalo, ʻoiai inā e kū ana lāua ma ka ʻaoʻao like o ka laina waena. Pēlā e ʻike koke ai ka mea heluhelu i ko wai leo kēlā me kēia leo. Ma ka ʻākau, ʻo ia mea like nō i hoʻololi ʻia — a ma ia manawa pono nō e nalowale ai ke kaula.
Na ka laina waena e hoʻoholo
ʻEkolu hihia e hala aku ma mua o ke kānāwai maʻalahi, a ʻo lākou nō ka mea e huikau ai ka mea heluhelu. Ma kekahi pihi leo, na ke kani e kū mamao loa mai ka laina waena e hoʻoholo — ʻaʻole ke kani kiʻekiʻe loa a ʻaʻole ke kani haʻahaʻa loa. Loaʻa i kekahi hui i hoʻopaʻa ʻia me ka lāʻau hoʻokahi wale nō huli no kāna mau leo a pau, ʻoiai ma nā wahi e kū ʻokoʻa ai kēlā me kēia leo. A ma kahi e kaʻana like ai nā leo ʻelua i nā laina ʻelima hoʻokahi, ma kahi paha o nā leo, huli mau ka leo luna i luna a huli mau ka leo lalo i lalo: ma laila e haʻi ai ke kumu i ko wai leo ka leo.
ʻAʻohe kumu o ka leo piha. Hoʻomaka ka nīnau mai ka hapalua leo aku — a mai ka hapawalu aku, hoʻohui ʻia ka hae, aia mau ʻo ia ma ka ʻaoʻao like me ke kumu.
He aha ka mea ma ka ʻaoʻao
Ka lōʻihi o kekahi leo a me kahi i puka mai ai ke kumu: Waiwai o nā memo. Ke ala e heluhelu ai i ka palapala mele mai ka hoʻomaka: E aʻo i ka heluhelu mele.
Nā hōʻailona mele · E aʻo i ka heluhelu mele · Puke wehewehe mele
Na Anotona e hana i kēia nāu
E kiʻi i ke paʻi kiʻi o ka pepa mele a i ʻole e hoʻokani i ke mele — ʻike ʻo Anotona i ke kī, kākau i nā leo, a lawe iā lākou i kekahi kī ʻē aʻe. Manuahi.
E nānā iā AnotonaUa helu ʻia kēlā me kēia leo ma kēia ʻaoʻao; ʻaʻole i kope ʻia mai kahi ʻē.