Kalimba: ʻumikumamāhiku alelo e hoʻopā ai
He kalimba e hoʻopā ai, kona mau alelo 17 a pau me ko lākou mau helu, ka heluhelu ʻana i nā kiko a me ka hoʻolina ʻana – me ke kani maoli o ke kalimba.
E hoʻopā a hoʻokani
E hoʻopā i kekahi alelo a kani ia; inā e holo kou manamana ma luna o kekahi mau alelo, kani lākou kekahi ma hope o kekahi. Hoʻolina hou nā pihi ma luna i ke kalimba holoʻokoʻa.
He piano manamana nui ke kalimba: nā alelo metala ma luna o kekahi pahu lāʻau, hoʻokani ʻia me nā manamana nui ʻelua. He ʻumikumamāhiku alelo ko ka hapa nui, a ua hoʻolina ʻia i C nui — nā leo like me ko nā kī keʻokeʻo o ka piano, ma kahi o ʻelua ʻowekawalu a ʻoi iki aku.
ʻO ka hoʻonohonoho wale nō ka mea e maʻa ai. Aia ke alelo haʻahaʻa loa ma waena, a i waho piʻi ke kani, e kuapo ana ma ka hema a me ka ʻākau. ʻO ka mea makemake e neʻe mai kekahi leo a i ka leo ma luna aʻe, hoʻololi ʻo ia i ka ʻaoʻao i kēlā me kēia manawa — no laila, he kolu ke kaʻawale o nā alelo pili o ka ʻaoʻao hoʻokahi, a ʻo nā alelo ʻekolu e kū pū ana, hana lākou i kaula puana leo ʻekolu.
Nā alelo ʻumikumamāhiku
Ma ka hapa nui o nā kalimba, ua kākau ʻia kēlā me kēia alelo: he helu no ka pae o ka unahi, a me nā kiko ma luna no ka ʻowekawalu. ʻO ka ʻekahi ka leo kumu, ʻo ka ʻehiku ka leo ma lalo o ka ʻekahi e hiki mai ana; ʻo ke kiko hoʻokahi, hoʻokahi ʻowekawalu ma luna, ʻo nā kiko ʻelua, ʻelua ʻowekawalu.
Heluhelu ka papa i nā alelo mai ka hema a i ka ʻākau, e like me ko lākou waiho ʻana i mua ou.
| Helu | Leo | Kūlana |
|---|---|---|
| 2 | D | hema |
| 7 | B | hema |
| 5 | G | hema |
| 3 | E | hema |
| 1 | C | hema |
| 6 | A | hema |
| 4 | F | hema |
| 2 | D | hema |
| 1 | C | waena |
| 3 | E | ʻākau |
| 5 | G | ʻākau |
| 7 | B | ʻākau |
| 2 | D | ʻākau |
| 4 | F | ʻākau |
| 6 | A | ʻākau |
| 1 | C | ʻākau |
| 3 | E | ʻākau |
Ka heluhelu ʻana i nā helu kalimba
Kākau pinepine ʻia ke mele kalimba me nā helu ma kahi o nā laina ʻelima — ka palapala like e heluhelu ʻia ai nā mele a me nā leo papa hīmeni ma Kina a me ʻInikonekia. Hoʻokahi alelo kēlā me kēia helu, a haʻi nā kaha e puni ana i ka lōʻihi o kona kani.
Eia nā ana mua ʻelua o kekahi mele kamaliʻi i kākau ʻia ʻelua manawa: ma luna ma nā laina ʻelima, ma lalo me nā helu. He helu ko kēlā me kēia memo, he laina ko kēlā me kēia ana.
1155665–
Ke ʻano o nā kaha
- 5Kani ka helu hoʻokahi no hoʻokahi paʻi.
- 5–Hoʻolōʻihi kēlā me kēia kaha pōkole ma hope ona i hoʻokahi paʻi.
- 5Hoʻokahi laina ma lalo: hapalua paʻi.
- 5ʻElua laina ma lalo: hapahā paʻi.
- 5Hoʻolōʻihi ke kiko ma hope ona iā ia a hoʻokahi a me ka hapa.
- 5Hoʻokiʻekiʻe kēlā me kēia kiko ma luna ona iā ia i hoʻokahi ʻowekawalu.
- 0He hoʻomaha ka ʻole.
- 55Hoʻopili ka pio i ʻelua helu like: ʻaʻole e hoʻokani hou ʻia ka lua.
- 53Hoʻokani pū ʻia nā helu ʻelua e kū ana kekahi ma luna o kekahi.
Ka hoʻolina ʻana i ke kalimba
Hoʻolina ʻia kēlā me kēia alelo ma kona lōʻihi. Inā e kuʻi ʻoe iā ia me ka hāmare hoʻolina i puka iki aku ma lalo o ka uapo, lōʻihi aʻe ia a haʻahaʻa aʻe kona kani; inā e kuʻi ʻoe iā ia e hoʻi i loko, pōkole aʻe ia a kiʻekiʻe aʻe kona kani. Lawa nā ʻanuʻu liʻiliʻi.
ʻO ke ala maʻalahi loa: ma o Mea hoʻolohe leo e ʻike ai ʻoe inā kiʻekiʻe loa a haʻahaʻa loa paha kekahi alelo.
Ka hoʻolina ʻana i kekahi kī ʻē aʻe
ʻO ke kalimba i hoʻolina ʻia i C nui, hoʻokani wale nō ia i nā leo ʻehiku o C nui. No kekahi kī ʻē aʻe, hoʻoneʻe ʻia kekahi mau alelo i hapalua pae — ʻelua no G nui, ʻelua hoʻi no F nui. Hōʻike ka papa i nā alelo, a hiki ke hoʻolina like ʻia ke kalimba ma luna i lohe ʻoe i ka ʻokoʻa.
No A liʻiliʻi, ʻaʻohe mea e hoʻoneʻe ai: ua like kona mau leo ʻehiku me ko C nui, akā hoʻomaka ia ma ke ono.
| Kī | Nā alelo | Kuhikuhina |
|---|---|---|
| G nui | 44 | hapalua pae i luna |
| F nui | 77 | hapalua pae i lalo |
Nā mele e hoʻokani ai
ʻO nā mele a me nā hīmeni o ka waiwai lehulehu e komo ana i nā alelo ʻumikumamāhiku me ka ʻole o hoʻokahi leo ʻē, ua kākau ʻia me nā helu ma ko lākou ʻaoʻao ponoʻī, a hiki ke hoʻolohe ʻia kēlā me kēia: Palapala mele kalimba.
Nā ʻaoʻao pili
Nā mele like ma nā laina ʻelima, me nā kaula puana: Nā mele. Ka heluhelu ʻana i ke mele: E aʻo i ka heluhelu mele. A no ke aha i like ai ka ʻekahi a hiki i ka ʻehiku me nā hua leo o ka solifa: Solifa, do re mi.
Na Anotona e hana i kēia nāu
E kiʻi i ke paʻi kiʻi o ka pepa mele a i ʻole e hoʻokani i ke mele — ʻike ʻo Anotona i ke kī, kākau i nā leo, a lawe iā lākou i kekahi kī ʻē aʻe. Manuahi.
E nānā iā AnotonaUa helu ʻia kēlā me kēia leo ma kēia ʻaoʻao; ʻaʻole i kope ʻia mai kahi ʻē.