ʻŌlelo Hawaiʻi

Nā hōʻailona mele

Hōʻailona hana hou

ʻEono ʻano kākau e haʻi ana i ke kaʻina e hoʻokani ʻia ai nā ana — ʻelua manawa kēlā me kēia: e like me ka paʻi ʻana a me ke kākau piha ʻana, hiki ke hoʻolohe i nā mea ʻelua.

Mālama ka hōʻailona hana hou i ka pepa. ʻAʻole lākou e hoʻololi i hoʻokahi leo, akā i ke kaʻina wale nō e hoʻokani ʻia ai nā ana i kākau ʻia: mai nā ana ʻekolu i paʻi ʻia, puka mai nā ana ʻelima i hoʻokani ʻia, mai ʻehā puka mai ʻewalu. ʻO ia nō ke kumu i heluhelu hewa pinepine ʻia ai lākou — ʻoi aku ka liʻiliʻi o ka mea i ʻike ʻia ma mua o ka mea e hoʻokani ʻia.

No laila, kū pālua kēlā me kēia hihia ma kēia ʻaoʻao: hoʻokahi manawa e like me ka paʻi ʻana, hoʻokahi manawa me ke kākau piha ʻana. Ma ke kiʻi i hohola ʻia, mālama kēlā me kēia ana i kona helu ma ke kiʻi i paʻi ʻia. ʻO ka mea e heluhelu i ka lālani helu ma lalo, ʻike ʻo ia i ke ala; ʻo ka mea e kaomi i ke pihi, lohe ʻo ia iā ia.

He kiʻekiʻe leo kūikawā ko kēlā me kēia ana, a mau ia no ka lōʻihi o hoʻokahi nota piha. ʻAʻole kēia he mele akā he papa kuhikuhi alanui: ma kēia ala wale nō e lohe ʻia ai ka ana e kani nei.

Hōʻailona hana hou

Ke ʻōlelo nei nā kiko ʻelua i mua o ka laina ana: e hoʻi i ka hoʻomaka a hoʻokahi manawa hou. Inā ʻaʻohe hōʻailona wehe, hoʻi ʻia i ka hoʻomaka o ka mele. I ka lua o ka manawa, hala ʻia nā kiko a hoʻomau pololei — inā ʻaʻole pēlā, ʻaʻole loa e hiki i ka pau ʻana.

E like me ka paʻi ʻana
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b 1 2 3
Kākau piha ʻia
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b 1 2 1 2 3

Ke ala: 1 2 1 2 3

ʻElua māhele i hope o kekahi

Inā hālāwai ma ka laina ana hoʻokahi kahi pāʻani kiko e pani ana a me kekahi e wehe ana, pau kekahi māhele i hana hou ʻia a hoʻomaka ka mea aʻe. ʻO ia ke ʻano maʻamau o kahi menuet a i ʻole kahi māhele hula: ʻelua māhele, hoʻokani ʻia kēlā me kēia ʻelua manawa no ia iho.

E like me ka paʻi ʻana
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b 1 2 3 4
Kākau piha ʻia
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b 1 2 1 2 3 4 3 4

Ke ala: 1 2 1 2 3 4 3 4

Piʻi mua a me ka lua

Haʻi nā pōhaehae ma luna o nā ana hope i ka mea e hoʻokani ʻia i ka huakaʻi mua a me ka mea i ka lua. I ka manawa mua, kūpono ka pōhaehae i kaha ʻia me ka hoʻokahi a ma hope ka lele hoʻi ʻana; i ka lua o ka manawa, lele ʻia ia a hoʻomau i loko o ka pōhaehae i kaha ʻia me ka ʻelua.

E like me ka paʻi ʻana
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b 1 2 1 3 2 4
Kākau piha ʻia
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b 1 2 3 1 2 4

Ke ala: 1 2 3 1 2 4

Da capo (D.C.)

Ma ka hopena kū ka Da Capo al Fine: e hoʻomaka mai luna a e kū ma ka huaʻōlelo Fine. Kū ka Fine ma waena o ka mele, ʻaʻole ma ka pani ʻana — i ka huakaʻi mua hala ʻia, i ka lua ʻo ia ka pau ʻana.

E like me ka paʻi ʻana
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b 1 2 Fine 3 D.C. al Fine
Kākau piha ʻia
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b 1 2 3 1 2

Ke ala: 1 2 3 1 2

Dal segno (D.S.)

ʻAʻole hoʻouna ka Dal Segno al Fine i ka hoʻomaka akā i ka hōʻailona e kū ana ma kahi ma loko o ka mele. Mai laila e hoʻokani hou ai hoʻokahi manawa a hiki i ka Fine. Mālama kēia i ka hoʻolauna ke pono ʻo ia ke kani hoʻokahi wale nō manawa.

E like me ka paʻi ʻana
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b 1 2 3 Fine 4 D.S. al Fine
Kākau piha ʻia
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b 1 2 3 4 2 3

Ke ala: 1 2 3 4 2 3

Coda

Lele hoʻi ka Dal Segno al Coda i ka hōʻailona a, i ka hiki ʻana i ka To Coda i ka lua o ka manawa, puka i waho i ka coda — kona pani ponoʻī. ʻO ka mea e kū ana ma waena o ka To Coda a me ka coda, lele ʻia ia i kēlā huakaʻi ʻelua. Pēlā e loaʻa ai i kahi mele ka pau ʻana e hiki mai ai hoʻokahi wale nō manawa.

E like me ka paʻi ʻana
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b 1 2 To Coda 3 D.S. al Coda 4
Kākau piha ʻia
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b 1 2 3 2 4

Ke ala: 1 2 3 2 4

Pehea e heluhelu ai i kahi hōʻailona lele

Hahai nā hōʻailona lele a pau i ke kānāwai hoʻokahi: hoʻokani mau a hiki i ka wā e ʻōlelo ai kekahi huaʻōlelo i mea ʻē aʻe, lele hoʻokahi manawa i kahi a ka huaʻōlelo e kuhikuhi ai, a mai laila hele pololei hou. Mālama ʻia ka hōʻailona i hoʻokahi wale nō manawa — i ka manawa aʻe e hele ai ma kona ʻaoʻao, ua pau ʻē kona hana. ʻO ka mea e poina i kēlā, paʻa ʻo ia i loko o ka puni.

Kū nā huaʻōlelo ma ka ʻōlelo Italia ma nā puke i paʻi ʻia ma ka honua a pau, e like me ka forte a me ka piano: ʻo da capo, ʻo ia hoʻi mai ka hoʻomaka; ʻo dal segno, mai ka hōʻailona; ʻo fine, ka pau ʻana; ʻo al fine, a hiki i ka pau ʻana. ʻAʻole lākou e unuhi ʻia, no ka mea no ke kākau nota lākou, ʻaʻole no ka palapala.

Heluhelu ʻia ka lele i ka coda ʻelua manawa: i ka huakaʻi mua, he memo wale nō ka To Coda ma ka lihi a hala ʻia. Ma hope o ka lele hoʻi ʻana, ʻo ia ka wahi puka — mai laila e hoʻomau ai ma ka hōʻailona coda. ʻO ka mea ma waena, lele ʻia ma ka lua o ka manawa; no ia mea nō ka coda.

ʻElua hōʻailona ʻaʻole no kēia ʻaoʻao

Hoʻolei ʻia ʻelua hōʻailona me ka hauʻoli i loko o ka ʻeke hoʻokahi me nā hōʻailona lele, ʻoiai he mea ʻokoʻa kā lāua hana. Kū ka Hana hou i ke ana ma ka hakahaka o kahi ana e kani like loa ana me ka mea ma mua — mālama ia i ke kākau ʻana i loko o ka lālani, akā ʻaʻole ia e hoʻihoʻi i kekahi i hope. A ʻaʻole loa ka Puʻu mua hapa he hōʻailona hana hou akā ʻo ia ka ana piha ʻole ma ka hoʻomaka; i ka hana hou ʻana, hoʻopiha pinepine ka ana piha ʻole o ka hoʻomaka a me ka ana hope i kekahi i kekahi a lilo i hoʻokahi ana piha.

Nā hōʻailona mele · ʻAno hoʻokani · Hoʻonani · Puke wehewehe mele

Na Anotona e hana i kēia nāu

E kiʻi i ke paʻi kiʻi o ka pepa mele a i ʻole e hoʻokani i ke mele — ʻike ʻo Anotona i ke kī, kākau i nā leo, a lawe iā lākou i kekahi kī ʻē aʻe. Manuahi.

E nānā iā Anotona

Ua helu ʻia kēlā me kēia leo ma kēia ʻaoʻao; ʻaʻole i kope ʻia mai kahi ʻē.